Athruithe ar do chonradh fostaíochta

Réamhrá

Is féidir le hathruithe a tharlú ar do chonradh fostaíochta mar gheall ar athrú ar an dlí, ach seachas sin, ní mór athruithe a chomhaontú idir d’fhostóir agus tú féin. Ní féidir le ceachtar páirtí cinneadh aontaobhach a dhéanamh an conradh a athrú. Is cuid den dlí a bhaineann le conarthaí é gur gá toiliú an fhostóra agus an fhostaí araon a fháil le hathruithe a dhéanamh ar théarmaí an chonartha. Ní dhéanann Achtanna um Théarmaí Fostaíochta (Faisnéis) 1994-2014 difear don phrionsabal sin ar Acht é ina leagtar amach nósanna imeachta maidir leis an bhfostóir do chur aon athruithe ar ráiteas na dtéarmaí fostaíochta in iúl don fhostaí.

Athruithe don dlí

Sa chás go dtugann an dlí athruithe i do chonradh isteach, trí shíneadh na tréimhse reachtúla um shaoire mháithreachais mar shampla, ní mór duit féin agus do d'fhostóir cloí leis an dlí dá réir.

Athruithe trí chomhaontú

D’fhéadfadh cineál d’oibre a athrú, ionas go mbíonn tú i mbun cúraim éagsúil don fhostóir céanna. Ba dhócha go dtiocfadh athruithe ar do théarmaí agus coinníollacha fostaíochta de bharr mhórathrú den chineál sin. Mura gceadaíonn do chonradh d’athruithe cheana féin, ní féidir leat féin ná d’fhostóir athrú a dhéanamh go haontaobhach. Ní mór comhaontú bheith idir an dá pháirtí. Tar éis comhaontú mar sin a shroicheadh, ní mór mionsonraí na n-athruithe a thabhairt duit i scríbhinn laistigh de mhí tar éis a bhfeidhmithe.

Téarmaí conartha agus cleachtais oibre

Tá idirdhealú idir na téarmaí i do chonradh fostaíochta agus cleachtais oibre.

Áirítear le téarmaí conartha pá, uaireanta oibre, pá breoiteachta agus scéim pinsean. D’fhéadfadh nach n-áireofar an t-iomlán do théarmaí chonartha sa ráiteas scríofa ráiteas scríofa do théarmaí agus coinníollacha fhostaíochta. D’fhéadfadh roinnt do théarmaí conartha bheith i do lámhleabhar foirne, lámhleabhar scéime pinsin nó comhaontú comhchoiteann. Tá tuilleadh eolas maidir le téarmaí conartha inár ndoiciméad faoi chonradh fostaíochta. Ní mór athruithe ar na téarmaí seo a chomhaontú idir d’fhostóir agus tú féin.

Áirítear le cleachtais oibre sosanna agus uainchláir, mar shampla. D’fhéadfadh na sonraí seo bheith i do lámhleabhar foirne agus is féidir le d’fhostóir iad a athrú gan aon ghá do thoilithe. Measfaí mar réasúnta má athraíonn an fostóir cleachtais oibre chun airgead a shábháil nó éifeachtúlacht a mhéadu.

Nuair a iarrtar ort d'uaireanta oibre a laghdú

Nuair atá cor chun donais i gcúrsaí gnó ag fostóir nó má tá laghdú ar am méid oibre atá ar fáil duit, d'fhéadfadh fostóir iarraidh ort laghdú pá a thógáil nó níos lú uaireanta a oibriú. Caithfidh tú iarratas an fhostóra a bhreithniú go cúramach. Má tá gníomhaíocht gnó d’fhostóír laghdaithe, agus mura nglacann tú le huaireanta oibre nó pá laghdaithe, d'fhéadfá do phost a chailliúint trí iomarcaíocht.

Rialacha

An reachtaíocht a bhaineann le fógairt athruithe i do chonradh, tá sí le fáil in Alt 5 na hAchtanna um Théarmaí Fostaíochta (Faisnéis) 1994-2014. Go bunúsach, aon uair a dhéantar nó a tharlaíonn athrú ar aon chuid den chonradh a thug an fostóir duit, fógróidh an fostóir cineál agus dáta an athraithe i scríbhinn don fhostaí chomh luath agus is féidir ina dhiaidh sin. Ní mór dóibh é a fhógairt don fhostaí tráth nach deanaí ná:

  • mí amháin tar éis don athrú teacht i bhfeidhm, nó
  • sa chás go dtarlaíonn an t-athrú tar éis don fhostaí a bheith faoi iallach obair lasmuigh den Stát ar feadh tréimhse níos mó ná mí amháin, tráth cothrom imeacht an fhostaí.
Leagtar síos san Acht seo freisin na téarmaí i do chonradh nach mór a chur i scríbhinn (mar shampla, d’ainm, teideal do phoist, seoladh an chomhlachta, an dáta ar ar thosaigh tú, srl.). An riachtanas a bhaineann le go bhfaighfeá conradh scríofa, leagtar síos é in Alt 3 na hAchtanna um Théarmaí Fostaíochta (Faisnéis) 1994-2014.

Conas iarratas a dhéanamh

Mura bhfaighidh tú an fógra is gá maidir le hathrú ar do ráiteas téarmaí fostaíochta, ba chóir duit an tsaincheist sin a ardú ar dtús le d’fhostóir nó le rannóg phearsanra do chuideachta. Más ball de cheardchumann tú, féadfaidh tú an tsaincheist a ardú le d’ionadaí áitiúil. Mura n-éireoidh leat fós fógra a fháil maidir le hathrú ar do chonradh, is féidir leat gearán a dhéanamh faoin Acht faoin Achtanna um Théarmaí Fostaíochta (Faisnéis) 1994-2014 - féach 'Gearáin' thíos.

Má dhéanann d’fhostóir athrú suntasach ar do chonradh nach dtoilíonn tú leis, mar shampla trí do phá a laghdú, ba chóir duit ceist a chur ar d’fhostóír chun sonraí scríofa den athrú molta ar do chonartha fostaíochta, dáta athbhreithniúcháin san áireamh. Ba chóir duit freagra scríofa a thabhairt agus, má molann tú leis an athrú a glacadh, caithfidh tú cur i bhfios go láidir go mbeadh do ghlacadh sealadach. Nuair a mbeadh an athrú ar do chonartha fostaíochta athbhreithnithe ag an dáta sin, is féidir iarratas a dhéanamh chun fill ar do bunthéarmaí agus coinníollacha.

Mura n-aontaíonn tú leis an laghdú agus más mian leat leanúint ag obair mar roimhe sin, b'fhéidir go gcinnfeadh d’fostóir tú a dhéanamh iomarcach. Má tá tú dífhostaithe ó do chuid fostaíochta, d'fhéadfá bheith incháilithe chun éileamh ar dhífhostú éagórach a dhéanamh. Ceaptar go bhfuil dífhostú éagórach murar féidir le d’fhostóir cúis iomarcaíochta dhílis agus nósanna imeachta maithe a thabhairt leis.

Má d’áitíonn d'fhostóir uaireanta oibre nó pá a laghdú b'fhéidir nach bhfuil rogha agat ach éirí as agus éileamh a dhéanamh ar toisc go bhfuil téarmaí an chonartha sáraithe ag an bhfostóir. b’fhéidir go gceapfaidh tú nach bhfuil aon rogha agat ach do phost a fhágáil agus dífhostú éagórach a éileamh. Tugtar dífhostú inchiallaithe ar an gcineál sin dífhostaithe ar an ábhar, cé gur fhág tú an post, gur chuir an fostóir ort imeacht mar gheall ar a ghníomhartha/a gníomhartha. Sula bhfeidhmíonn tú an rogha sin áfach, ba chóir duit i gcónaí comhairle dlí shonraithe a lorg mar go minic bíonn sé deacair dífhostú inchiallaithe a chruthú. De rogha air sin, d’fhéadfá an díospóid a tharchur chuig an gCoimisiún um Chaidreamh san Áit Oibre chun iarracht a dhéanamh an ní a réiteach, agus sa tslí sin an cás ina bhfágfá an post a sheachaint. Toisc go mbaineann na hiarrachtaí a dhéanann an fostaí casaoid a réiteach sula n-éiríonn sé/sí as le hábhar i gcónaí in éileamh a bhaineann le dífhostú inchiallaithe, b’fhéidir gurb é sin an beart is ciallmhaire.

Gearáin

Má dhéanann tú gearán chuig an gCoimisiún um Chaidreamh san Áit Oibre ba chóir duit an fhoirm ghearáin ar líne nua a úsáid á fáil ar workplacerelations.ie. Ní mór duit gearán a dhéanamh laistigh de 6 mhí. Is féidir síneadh ama 6 mhí eile a thabhairt duit ach ní dhéanfar é sin mura bhfuil cúinsí réasúnacha ann a chuir cosc ort an gearán a dhéanamh laistigh den gnáth-thréimhse ama.

Cá háit a ndéanfaidh mé iarratas

Coimisiúin um Chaidreamh san Áit Oibre

Seirbhíse Faisnéise agus Custaiméara
Bóthar Uí Bhriain
Ceatharlach
R93 W7W2
Éire

Uaireanta Oscailte:Luan go hAoine 9.30rn go 5in
Teil: (059) 917 8990
Lóghlao: 1890 80 80 90
Facs:(059) 917 8909
Láithreán Gréasáin: https://www.workplacerelations.ie/en/

Page edited: 27 January 2016