Scéim um Dheontais do Mhic Léinn

Is í an scéim deontas mac léinn an phríomhthacaíocht airgeadais do mhic léinn. Tá an scéim rialaithe ag an reachtaíocht a dhéantar faoin Acht um Thacaíocht do Mhic Léinn, 2011. Tá deontais mhac léinn roinnte ina ndeontais chothabhála, deontais táillí agus an ranníocaíocht mhac léinn iarchéime. Ní dhéileáiltear sa cháipéis seo ach le fochéimithe. Féadfaidh iarchéimithe faisnéis a fháil faoi chúnamh airgeadais inár gcáipéis, deontais mhac léinn iarchéime.

Ón 1 Meán Fómhair 2015 ar aghaidh, féadfaidh fágóirí scoile a bhíonn sa chóras cosanta tearmainn ar feadh 5 bliana agus a shásaíonn critéir áirithe iarratas a dhéanamh ar thacaíochtaí mac léinn faoin Scéim Tacaíochta Mac Léinn Píolóta.

Tacaíochtaí eile airgeadais do mhic léinn: Tá faisnéis mhionsonraithe ann ar an réimse deontas agus cistí atá ann do mhic léinn i mbreisoideachas agus in ardoideachas ar an láithreán gréasáin studentfinance.ie, mar shampla, tá sonraí ann ar an gCiste do Mhic Léinn atá faoi Mhíchumas, an Ciste um Chúnamh Mac Léinn agus roinnt scoláireachtaí tríú leibhéal.

Deontais chothabhála

Is ranníocaíocht do chostais maireachtála an mhic léinn atá sa deontas cothabhála. Ní cháilíonn mic léinn a thosaigh nó atá ag tosú ar chúrsaí ón mbliain acadúil 2010-2011 ar aghaidh le haghaidh deontais cothabhála má tá siad ag fáil Liúntas um Filleadh ar Oideachas nó Liúntas VTOS.

Tá deontais chothabhála ar fáil do chúrsaí formheasta atá níos ísle ná leibhéal na céime in Éirinn agus stáit eile de chuid an AE agus do chúrsaí iarchéime formheasta in Éirinn agus i dTuaisceart Éirinn.

Deontais táillí

Is féidir le deontais táillí aon cheann de na heilimintí seo a leanas a chlúdach:

  • Táillí teagaisc ar fad nó cuid dóibh
  • Cuid de ranníocaíocht an mhic léinn nó í ar fad
  • Na costais a bhaineann le turais páirce riachtanacha (mura gcuimsítear iad faoin Scéim um Tháillí Saor in Aisce)

Go ginearálta, má tá tú i dteideal deontais cothabhála beidh tú i dteideal gach eilimint den deontas táillí. Ach ní bhfaighidh tú an chuid teagaisc de dheontas táillí má tá tú i dteideal teagaisc shaor in aisce faoi na Scéimeanna um Tháillí Shaor in Aisce.

D’fhéadfá cáiliú do dheontas táillí, seachas do dheontas cothabhála, más mac léinn thú ar a nglaoitear ‘mac léinn teagaisc’ faoi Scéim Deontais na Mac Léinn. Is éard is mac léinn teagaisc ann duine a shásaíonn na coinníollacha uile do dheontas mac léinn seachas cónaí sa Stát, ach ar a raibh cónaí i stát den LEE nó san Eilvéis ar feadh 3 bliana de na 5 bliana dheireanacha.

Is iad ballstáit an LEE (Limistéar Eacnamaíoch Eorpach) na ballstát den AE, mar aon leis an Íoslainn, an Iorua agus Lichtinstéin.

Ní fhaigheann mic léinn atá ag tabhairt faoi chúrsaí Iar-Ardteistiméireachta (PLC) deontais táillí, ach má cháilítear thú do dheontas cothabhála, beidh tú díolmhaithe ón ranníocaíocht do rannpháirtithe PLC.

Tá deontais táillí ar fáil do chúrsaí formheasta atá níos ísle ná leibhéal na céime in Éirinn agus do chúrsaí iarchéime formheasta in Éirinn agus i dTuaisceart Éirinn. Ach, ní aon deontas táillí do chúrsaí i mballstáit eile de chuid an AE.

Féach ‘Cúrsaí agus institiúidí formheasta’ thíos le haghaidh tuilleadh sonraí.

Ag cáiliú do dheontas do mhac léinn

Chun a bheith i dteideal dheontas mac léinn, ní mór duit coinníollacha na scéime a shásamh i leith:

  • Náisiúntacht agus stádas inimirce
  • Cónaí
  • Acmhainní

Ní mór duit a bheith ag freastal ar chúrsa formheasta in institiúid fhormheasta – féach ‘Cúrsaí formheasta agus institiúidí formheasta’ thíos.

Is coinníollacha cruinn iad seo maidir le leibhéal a chúrsa ar a bhfuil tú ag freastal; más rud é gur fhreastal tú ar chúrsa den leibhéal céanna cheana’ agus más rud é go seasann an cúrsa mar dhul chun cinn ón staidéar atá déanta agat cheana.

Go ginearálta, ní bhfaighidh tú deontas chun bliain a dhéanamh in athuair nó chun freastal ar chúrsa nach seasann do dhul chun cinn ón méid atá déanta agat cheana. Ach, d’fhéadfadh ‘mic léinn dara seans’ a bheith i dteideal deontais. Is éard is mac léinn dara seans ann ná duine atá níos sine ná 23 bliain d'aois nár éirigh leis cúrsa a chríochnú agus atá ag filleadh ar chúrsa formheasta tar éis briste staidéir 5 bliana ar a laghad. D'fhéadfá cúrsa a dhéanamh le linn an bhriste 5 bliana seo agus fós bheith incháilithe mar mhac léinn dara seans, más cúrsa faoi leibhéal bunchéime a bhí i gceist agus má comhlíontar na rialacha maidir le dul ar aghaidh.

Má tá tú i dteideal deontais cothabhála beidh tú i dteideal gach eilimint chuí den deontas táillí. D’fhéadfá cáiliú do dheontais táillí, seachas deontas cothabhála, más mac léinn thú ar a nglaoitear ‘mac léinn teagaisc’ faoi Scéim Deontais na Mac Léinn.

Is éard is mac léinn teagaisc ann duine a shásaíonn na coinníollacha uile do dheontas mac léinn seachas cónaí sa Stát, ach ar a raibh cónaí i stát den LEE nó san Eilvéis ar feadh 3 bliana de na 5 bliana dheireanacha. Is iad ballstáit an LEE (an Limistéar Eacnamaíoch Eorpach) na ballstát den AE, mar aon leis an Íoslainn, an Iorua agus Lichtinstéin.

Náisiúntacht agus stádas inimirce

Chun deontas mac léinn a fháil, ní mór duit bheith i do náisiúnach de bhallstát den LEE nó den Eilvéis nó stádas inimirce nó cead a bheith agat chun fanacht, agus ceann amháin de na ceanglais a leanas a chomhlíonadh:

  • Bheith i do dhuine muinteartha le duine de na daoine thuas, a bhfuil cead agat chun fanacht sa Stát mar dhuine muinteartha an duine sin faoi fhorálacha Rialacháin na gComhphobal Eorpach (Saorghluaiseacht Daoine), 2006 agus 2008 agus cearta Conartha an AE
  • Stádas dídeanaí a bheith agat
  • Cead daonnúil a bheith agat chun fanacht sa Stát sular tháinig an tAcht Inimirce, 1999 i bhfeidhm. Níl náisiúnaigh iasachta ar deonaíodh cead dóibh fanacht faoin scéim um Leanaí a Rugadh in Éirinn – LRÉ/05 incháilithe.
  • Cead a bheith agat chun fanacht sa Stát faoi Rialacháin an Aontais Eorpaigh (Cosaint Choimhdeach), 2013.
  • Cead a bheith agat chun fanacht i ndiaidh go ndearnadh cinntiúchán gan ordú díbeartha a dhéanamh
  • Cead chun fanacht sa Stát de bhua pósta le, nó páirtnéireacht shibhialta le, náisiúnach Éireannach a chónaíonn anseo nó bheith mar leanbh cleithiúnach duine ag a bhfuil an cead sin.

Áit chónaithe

Ní mór go raibh gnáthchónaí ort sa Stát ar feadh 3 bliana le 5 bliana anuas chun cáiliú do dheontas cothabhála. Áfach, má dhéanann tú staidéar ar cháilíocht aitheanta in áit eile san AE agus bhí tú i do chónaí sa Stát ar feadh 3 bliana as na 5 bliana roimh thús an chúrsa, tá an coinníoll seo sásta.

Má shásaíonn tú na critéir do dheontas cothabhála seachas don choinníoll um chónaí sa Stát, d’fhéadfaí thú a cháiliú do dheontas táillí fós féin mar ‘mhac léinn teagaisc’.

Is éard is mac léinn teagaisc ann duine a shásaíonn na coinníollacha uile do dheontas mac léinn seachas cónaí sa Stát, ach ar a raibh cónaí i stát den LEE nó san Eilvéis ar feadh 3 bliana de na 5 bliana dheireanacha. Is iad ballstáit an LEE (an Limistéar Eacnamaíoch Eorpach) na ballstát den AE, mar aon leis an Íoslainn, an Iorua agus Lichtinstéin.

Tástáil mhaoine

Bhí an tástáil acmhainne do dheontas mic léinn i 2017-2018 bunaithe ar ollioncam do theaghlaigh ón mbliain cánach iomlán roimhe sin (2016). Ach, más rud é gur athraigh do chúinsí nó cúinsí do theaghlaigh (agus más dóchúil go bhfuil an t-athrú sin buan) ó 31 Nollaig 2016, d’fhéadfadh do chúinsí athraithe a bheith tógtha san áireamh.

Is ea ioncam inríofa le haghaidh deontas do mhic léinn ollioncam ó gach foinse eile. Tá íocaíocht leasa shóisialaigh áirithe eisiata ó ‘ioncam inríofa’ ar mhaithe le deontais chothabhála – féach tuilleadh eolais ar ioncam inríofa ar susi.ie agus sa Scéim um Dheontas do Mhic Léinn 2017.

Pléitear leat mar chleithiúnach má bhí tú i do chónaí le do thuismitheoirí ó 1 Deireadh Fómhair na bliana roimh tosach an chúrsa agus meastar aon ioncaim atá agat in éineacht le ioncam do thuismitheoirí. Tá tuillimh ó fhostaíocht lasmuigh den am téarma ceadaithe suas go €4,500. Ní hionann an t-achar lasmuigh den bhliain acadúil ach amháin coícís ag an Nollaig, coící ag an gCáisc agus 12 seachtain i rith mhíonna an tsamhraidh sa Mheitheamh, Iúil agus Lúnasa. (D’fhéadfadh go gceadódh an t-údarás bronnta deontais pá saoire a tuilleadh lasmuigh de na tréimhsí seo, chomh maith, i ndiaidh litir a fháil ón scoil/gcoláiste a dheimhníonn dátaí cruinne an téarma).

Is iarrthóirí lánfhásta neamhspleácha iad na hiarrthóirí os cionn 23 bliana d'aois nach bhfuil ina gcónaí lena dtuismitheoirí ón 1 Deireadh Fómhair na bliana roimh bhliain an iarratais. Más mac léinn neamhspleách thú déantar thú a mheasúnú de réir d'ioncaim féin (agus de réir ioncaim do chéile, pháirtnéir sibhialta nó chomhchónaitheoir).

Ní féidir leat athaicmiú ó mhac léinn cleithiúnach go dtí mac léinn neamhspleách ach amháin má:

  • Tá tú ag dul chun cinn ó oideachas leanúnach go hardoideachas nó
  • Tá briseadh 3 bhliain i do staidéar agat nó
  • Filleann tú mar mhac léinn dara seans tar éis briseadh 5 bliain i do staidéar

Teorainneacha ioncaim ar mhaithe le deontas cothabhála agus táille

Tá na teorainneacha ioncaim ar mhaithe le deontas cothabhála i 2017-2018 leagtha amach sa tábla thíos. Baineann na teorainneacha ioncaim seo leat tar éis go meastar d’acmhainní - féach ‘tástáil mhaoine’ thíos. Is féidir leat bheith cáilithe le haghaidh na teorainneacha seo ar mhaithe le deontas táille freisin (má tá tú i dteideal).

Líon na leanaí cleithiúnacha Deontas iomlán cothabhála Deontas laghdaithe cothabhála (75%) Deontas laghdaithe cothabhála (50%) Deontas laghdaithe cothabhála (25%)
Níos lú ná 4 €39,875 €40,970 €43,380 €45,790
4 go 7 €43,810 €45,025 €47,670 €50,325
8 nó níos mó €47,575 €48,890 €51,760 €54,630

Teorainneacha ioncaim do dheontas páirt-táille

Tá na teorainneacha ioncaim teaghlaigh chun a bheith i dteideal deontais pháirt-táille sa bhliain 2017-2018 leagtha amach thíos.

Líon na bpáistí cleithiúnacha 50% táillí teagaisc agus 100% ranníocaíocht an mhic léinn 50% ranníocaíocht an mhic léinn amháin
Níos lú ná 4 €49,840 €54,240
4 go 7 €54,765 €59,595
8 nó níos mó €59,455 €64,700

Níl an 50% le h-íoc má íoctar na táillí cheana féin tríd an Tionscnamh Saor ó Tháillí.

Baill eile den teaghlach ag freastal ar choláiste

Má tá ball eile den teaghlach ag freastal ar chúrsa lánáimseartha ar feadh bliain amháin ar a laghad, d'fhéadfaí na teorainneacha ioncaim a ardú mar a leanas.

  • Deontas iomlán cothabhála agus deontas pháirt-táille: €4,830
  • Deontas laghdaithe cothabhála 75%, 50%, 25%: €4,670

Más iarratasóir neamhspleách thú, is é an ball teaghlaigh a thógtar san áireamh ná do chéile, do pháirtí sibhialta nó do chomhchónaitheoir. Má tá tú ag brath ar do thuismitheoirí, is iad na baill teaghlaigh a thógtar san áireamh ná do thuismitheoir(í) agus páistí cleithiúnacha eile.

Deontais bhreise do mhic léinn faoi mhíbhuntáiste

Is féidir le mac léinn faoi mhíbhuntáiste atá in ann coinníollacha áirid a shásamh deontas breise a fháil.

Ní mór do na hiarrthóirí a bheith i dteideal an ghnáthdheontais chothabhála don bhliain acadúil 2017-2018 agus ní féidir lena n-ioncam measta don bhliain chánach Eanáir–Nollaig 2016 a bheith ós cionn €23,000 glan ar Mhéadú do Leanbh Cáilithe agus na gnáthíocaíochtaí eile a ndéantar neamhaird orthu.

Má tá mic léinn, mic léinn aibí san áireamh, measta ar ioncam a dtuismitheoirí/a gcaomhnóirí ní mór go raibh siad siúd ar an 31 Nollaig 2016 ag déanamh éilimh ar:

  • Íocaíochtaí fadtéarmacha leasa shóisialaigh, nó
  • Forlíonadh Ioncaim Teaghlaigh, nó
  • Ag glacadh páirte i gcláracha ainmnithe (mar shampla,Scéim Fhostaíochta Pobail).

Tá na híocaíochtaí agus cláir liostaithe sa Sceideal 2 na Scéime um Dheontais do Mhic Léinn 2017.

Má tá mic léinn measta ar a n-ioncam féin, ní mór go raibh siad ar an 31 Nollaig 2016 ag fáil aon cheann de na híocaíochtaí leasa shóisialaigh a luaitear thuas, nó ag glacadh páirte i gclár ainmnithe.

Rataí

Tagann athruithe ar na rátaí deontas i bhfeidhm i mí Eanáir gach bliain.

Is iad seo rátaí an deontais chothabhála don bhliain 2017/2018:

Rátaí Ráta neamh-chóngarach Ráta cóngarach
Ráta speisialta €5,915 €2,375
Cothabháil iomlán €3,025 €1,215
Cothabháil laghdaithe (75%) €2,270 €910
Cothabháil laghdaithe (50%) €1,515 €605
Cothabháil laghdaithe (25%) €755 €305

Rátaí cóngaracha agus neamh-chóngaracha

Íoctaí an ráta cóngarach don deontas cothabhála má bhí cónaí ar an mac léinn 45 ciliméadar nó níos lú ón gcoláiste a bhfuil sé ag freastal air. Baineann an ráta seo le mic léinn a bhfuil cónaí laistigh den achar seo orthu, mic léinn aibí (cleithiúnach nó neamh-chleithiúnach) san áireamh.

Baineann an ráta neamh-chóngarach le gach duine eile.

Conas iarratas a dhéanamh

Ón 3 Aibreán 2017 amach, is féidir iarratas a dhéanamh ar dheontas mac léinn i leith na bliana acadúla 2017/2018.

Ó 2012 i leith, is í Tacaíocht Chomhchoiteann do Mhic Léinn in Éirinn (SUSI) an t-údarás aonair bronnta deontais a láimhseálann gach iarratas nua ar dheontais mhac léinn. Déanfar an uile iarratas nua ar dheontas ar líne. Ní gá a fhios a bheith agat cé'n cúrsa a mbeidh tú ag freastal air, sula ndéanann tú d'iarratas ar dheontas.

Is féidir leat iarratas a dhéanamh ar líne do dheontas i leith na bliana 2016-2017. Is gá duit d’Uimhir Phearsanta Seirbhíse Poiblí, uimhir bailí teileafóin agus seoladh ríomhphoist chun iarratas ar líne a dhéanamh.

Tá deasc cabhrach SUSI ag déileáil le ceisteanna cheana féin, trí ríomhphost agus ar an dteileafón - féach 'Cá háit a dhéanfaidh mé iarratas' thíos.

I gcás athnuachan deontais reatha, leanfaidh an t-údarás a d'eisigh an deontas cheana ar aghaidh ag déileáil leo.

Déantar athbhreithniú ar dheontas do mhic léinn gach bliain. Más rud é go raibh deontas agat in bliain acadúil amháin agus má tá tú ag leanúint ar aghaidh le do chuid staidéir ar an gcúrsa sa bhliain ina dhiadh sin, déanfaidh an comhlacht a d' íoc do dheontas teagmháil leat chun athnuachan nó athmheasúnú a dhéanamh ar do dheontas do mhic léinn don bhliain eile.

Doiciméadú tacaíochta

Má mheastar gur incháilithe thú tar éis measúnú tosaigh a dhéanamh ar d’iarratas, gheobhaidh tú ceadú sealadach deontais sa phost mar aon le liosta pearsantaithe de na doiciméid tacaíochta is gá duit a sholáthar. Ba cheart duit na doiciméid riachtanacha (fotachóipeanna seachas bunchóipeanna) a sheoladh ar aghaidh a luaithe agus is féidir sa chlúdach litreach a chuirtear ar fáil.

Déanfaidh SUSI d’iarratas a phróiseáil ansin chuig céim an cháiliúcháin, faoi réir deimhniú go nglacfaidh tú le háit ar chúrsa ceadaithe.

Achomharc a lorg ar chinneadh

Más dóigh leat gur diúltaíodh deontas duit go héagórach, is féidir leat achomharc a dhéanamh i scríbhinn chuig an eagraíocht ar chuir tú isteach uirthi. Ní mór duit achomharc a lorg laistigh de 30 lá tar éis duit do chinneadh a fháil. Má dhiúltaítear d’achomharc, agus má bhraitheann tú nár baineadh an chiall ba cheart as na coinníollacha, is féidir leat achomharc breise a lorg.

Achomhairc Bhreise

Mura bhfui tú sásta le cinneadh oifigeach achomhairc in údarás bhronnta deontais is féidir lea achomharc breise a lorg ó Bhord Achomhairc na nDeontas Mic Léinn. Ba chóir duit d'achomharc a chur isteach ar-líne le Bord Achomhairc na nDeontas Mic Léinn. Ní mór duit d'achomharc a lorg laistigh de 30 lá ó dháta litir an oifigigh achomhairc i SUSI nó san údarás bronnta.

Is trí Bhord Achomhairc na nDeontas Micleinn amháin gur féidir leat achomharc ar thoradh cinnidh ó oifigeach achomhairc in údarás bronnta a lorg.

Cá háit a ndéanfaidh mé iarratas?

Tacaíocht Uilíoch do Mhic Léinn, Éire (SUSI)

Teil: 0761 08 7874
R-phost: support@susi.ie

Cúrsaí agus institiúidí ceadaithe

Go ginearálta, clúdaíonn an Scéim Deontais nua do Mhic Léinn gach cúrsa formheasta agus institiúidí clúdaithe ag na 4 scéim a d’athchuir sé. Tá sonraí maidir leis an méid a chlúdaigh gach scéim ar fáil thíos. Tá na cúrsaí formheasta leagtha síos i Rialachán 4 de na Rialacháin Tacaíochta do Mhic Léinn 2016 agus tá na hinstitiúidí formheasta liostáilte i Sceidil 1 agus 2 de na Rialacháin.

Page edited: 12 October 2017