Do leanbh a mhúineadh sa bhaile

Eolas

Tá ceart bunreachtúil ag tuismitheoirí oideachas a chur ar a gcuid leanaí sa bhaile. Má roghnaíonn tú chun scolaíocht bhaile a thabhairt do do leanbh, ní theastaíonn cáilíocht nó curaclam foirmiúil teagaisc uait ach ní mór duit a chinntiú go bhfaigheann do leanbh oideachas íosta ar leith. Féadfaidh tú glacadh le pé cur chuige is mian leat a bhraitheann tú is mó a oireann do riachtanais foghlama do linbh, lena chinntiú go bhfuil foghlaim cheart agus dul chun cinn réasúnta á dhéanamh aige/aici, agus aird ar a (h)aois, c(h)umas, m(h)ianach agus riachtanais foghlama.

Rialacha

Reachtaíocht

Aithníonn Bunreacht na hÉireann an teaghlach mar phríomhoideoir an linbh agus sainmhíníonn sé dualgais agus freagrachtaí tuismitheoirí agus an Stáit maidir le hoideachas a chur ar leanaí. Déanann Alt 14 den Acht um Oideachas (Leas), 2000 an fhoráil gur féidir le tuismitheoirí oideachas a chur ar a leanaí in áiteanna eile seachas scoileanna aitheanta, ar nós sa bhaile nó i scoileanna príobháideacha, sa chás nach gceanglaítear orthu curaclam náisiúnta a leanúint. Faoi alt 16 an Achta d'fhoilsigh an tAire Oideachais agus Eolaíochta Treoirlínte maidir le Oideachas in áiteanna seachas scoileanna aitheanta (pdf). Sonraíonn na treoirlínte sainmhíniú oibre ar 'oideachas íosta áirithe', déanann siad cur síos ar oideachas atá bunaithe sa bhaile agus tugtar treoir maidir leis an gcaoi is féidir measúnú a dhéanamh air. Clúdaíonn siad freisin an cúlra dlí a bhaineann le hoideachas sa bhaile.

Oideachas íosta

Tá sé de dhualgas ar an Stát a chinntiú go bhfaigheann leanaí oideachas íosta áirithe, ach tá saoirse ag tuismitheoirí cinneadh a dhéanamh maidir leis an gcaoi a chuirtear an t-oideachas seo ar fáil. Ní shainmhíníonn an dlí "oideachas íosta áirithe". Cuireann na treoirlínte sainmhíniú ar fáil ar na tréithe ginearálta, a shonraíonn go gcaithfidh oideachas an linbh:

  • A bheith oiriúnach d'aois, do chumas, d'inniúlacht agus do phearsantacht an linbh
  • A bheith freagrúil do riachtanais aonair an linbh, ba chóir dó aird a thabhairt ar na réimsí foghlama atá spéisiúil don leanbh, agus ba chóir dó cinntiú go bhfuil a (h)acmhainneacht phearsanta feabhsaithe seachas sochta
  • Freastal a dhéanamh ar riachtanais phráinneacha agus ionchais an linbh, i gcomhthéacs an chomhshaoil chultúrtha, eacnamaíoch agus shóisialta
  • Raon eispéireas foghlama atá cuíosach cothromaithe, ionas nach gcuirtear béim ar aon ghné amháin d'fhoghlaim an linbh agus eisiamh ar ghnéithe eile
  • Forbairt a dhéanamh ar scileanna pearsanta agus sóisialta an linbh agus é/í a ullmhú le haghaidh dualgas na saoránachta
  • Cur le forbairt mhórálta an linbh
  • Deiseanna a chur ar fáil don leanbh chun a c(h)umais intleachtúla agus a t(h)uiscint a fhorbairt

Sonraíonn na treoirlínte chomh maith go gcaithfidh na scileanna bunúsacha a mbeadh leanbh faoi mhíbhuntáiste tromchúiseach gan iad, tugtha san áireamh faoi shainmhíniú an oideachais íosta seo. Tá forbairt agus dul chun cinn ar chumas labhartha, litearthachta agus uimhearthachta ríthábhachtach le haghaidh réimsí eile foghlama agus le haghaidh rannpháirteachas an linbh sa tsochaí agus sa tsaol laethúil.

Ról an nGníomhaireacht um Leanaí agus an Teaghlach

Tá iachall ar an nGníomhaireacht um Leanaí agus an Teaghlach clár a chothabháil de leanaí atá ag fáil oideachais ach nach bhfuil ag freastal ar scoil aitheanta. Go héifeachtach, léireoidh an clár seo ainmneacha leanaí a bhfuil oideachas á chur orthu sa bhaile nó i scoileanna príobháideacha neamhaitheanta. Ní mór do thuismitheoirí nó do chaomhnóirí uile a dteastaíonn uathu oideachas a chur ar a gcuid leanaí sa bhaile in Éirinn a leanbh a chlárú leis an nGníomhaireacht um Leanaí agus an Teaghlach. Ba cheart do thuismitheoirí leanaí a fhreastalaíonn ar scoileanna príobháideacha neamhaitheanta iarratas a dhéanamh tríd an scoil. Níl clárú uathoibríoch. Is oibleagáid dhlíthiúil í agus tá dualgas ar thuismitheoirí nó ar chaomhnóirí iarratas a dhéanamh thar ceann an linbh.

Cuireadh deireadh leis an mBord Náisiúnta Leasa Oideachais an 1 Eanáir 2014 agus d’aistríodh a fheidhmeanna chuig an nGníomhaireacht um Leanaí agus an Teaghlach.

An próiseas cláraithe

Féadfaidh tú iarratas a dhéanamh go díreach ar an nGníomhaireacht um Leanaí agus an Teaghlach – féach ‘Cá ndéanfaidh mé iarratas? Seolfaidh an nGníomhaireacht um Leanaí agus an Teaghlach foirm iarratais chugat mar aon le Treoirlínte ar mheasúnú an oideachais in áiteanna eile seachas i scoileanna aitheanta (pdf).

Measúnú: nuair a sheolann tú an fhoirm iarratais ar ais, déanfaidh an duine a thabharfaidh faoin measúnú teagmháil leat chun am agus dáta a shocrú a oireann duit. Tá an duine seo údaraithe ag an nGníomhaireacht um Leanaí agus an Teaghlach agus tá taithí acu leis an oideachas. Díreoidh an measúnú ar shonraí an oideachais atá á chur ar fáil don leanbh, na hábhair atá á n-úsáid i gcúrsa an oideachais agus an méid ama atá á chaitheamh chun an t-oideachas sin a chur ar fáil. Féadfaidh an t-agallamh titim amach i do rogha ionaid agus bunófar é ar a raibh ráite agat i d’iarratas. Tugtar an réamh-mheasúnú air seo. Comhlánóidh do mheasúnóir dréacht-tuairisc mheasúnaithe agus seolfar cóip den tuairisc seo ar aghaidh chugat le do thuairimí a fháil ina taobh. I ndiaidh na tuarascála cuirfear ainm do linbh ar chlár nó cuirfear do chás ar aghaidh chun measúnú cuimsitheach a dhéanamh air.

Mura féidir leis an nGníomhaireacht um Leanaí agus an Teaghlach cinneadh a dhéanamh cé acu an bhfuil oideachas íosta á chur ar fáil agat, déanfar measúnú cuimsitheach. Tá sé seo i bhfad níos doimhne agus is éard atá i gceist leis ná go gcaithfidh an measúnóir níos mó ama leat, ag féachaint ar an gcaoi a mhúineann tú do leanbh, na hábhair oideachais atá agat a iniúchadh agus labhairt le do leanbh.

An próiseas achomharc

Má shocraíonn an nGníomhaireacht um Leanaí agus an Teaghlach nach bhfuil tú ag soláthar oideachais íosta áirithe do do leanbh, is féidir leis ainm an linbh a bhaint ón gclár nó diúltú é a chur leis an gclár ar an gcéad dul síos. Ní mór dó a chinneadh a chur in iúl duit i scríbhinn agus ansin tá 21 lá agat achomharc a dhéanamh i gcoinne an chinnidh. Beidh ar an Aire coiste a cheapadh chun an t-achomharc a éisteacht agus cinneadh a dhéanamh faoin gcás. Tá coiste achomhairc comhdhéanta de bhreitheamh ón gCúirt Dúiche, de chigire agus de dhuine ar bith eile a d'fhéadfadh an tAire a cheapadh. Tugtar cuireadh duit agus do do mheasúnóir aighneachtaí a dhéanamh maidir leis an gcás. Ag brath ar a gcinneadh, déanfaidh an coiste:

  • Cinneadh an nGníomhaireacht um Leanaí agus an Teaghlach a dheimhniú chun ainm do linbh a bhaint ón gclár nó diúltú é a chur leis an gclár
  • Iachall a chur ar an nGníomhaireacht um Leanaí agus an Teaghlach ainm do linbh a chur leis an gclár
  • Iachall a chur ar an nGníomhaireacht um Leanaí agus an Teaghlach ainm do linbh a chur leis an gclár, faoi réir ag do ghealltanas cloí le riachtanais ar bith a mheasann an coiste achomhairc a bheith iomchuí.

Scrúduithe stáit

Nuair a thagann an t-am chun scrúduithe foirmiúla a dhéanamh, is féidir socruithe a dhéanamh trí na cBoird Oideachais agus Oiliúna (BOO)ranganna oideachais aosaigh. Is féidir scrúduithe Sóisearacha agus Ardteistiméireachta a dhéanamh ag scoil ar bith trí chlárú a dhéanamh leis an scoil go luath i mí Eanáir na bliana a dhéanfar na scrúduithe. Tá tuilleadh eolais ar fáil ó Choimisiún na Scrúduithe Stáit.

Oideachas Tríú Leibhéal

Mura ndéanann leanbh na scrúduithe Stáit bíonn deacracht ann maidir le freastal ar oideachas tríú leibhéil in Éirinn. Is í an Ardteistiméireacht an gnáthbhealach chuig institiúidí tríú leibhéil na hÉireann. É sin ráite, d'fhéadfadh sé a bheith indéanta freastal ar oideachas tríú leibhéil ag aois 17 nó 18 gan an Ardteistiméireacht ach agallamh a dhéanamh. Bheadh ort dul i dteagmháil le d'institiúid roghnaithe chun an fhéidearthacht seo a phlé. Tá réimse cúrsaí ann don aoisghrúpa 16 bliana agus níos sine agus glactar leo mar chúrsaí bailí chun áit a fháil ar chúrsa tríú leibhéal. Féadfaidh tú teacht ar thuilleadh faisnéise faoi chúrsaí breisoideachais agus ardoideachais ó Qualifax – an Bunachar Sonraí Náisiúnta d’Fhoghlaimeoirí.

Níl mic léinn lánfhásta faoi réir ag na gnáth-riachtanais iontrála. Tá líon méadaitheach cúrsaí comhfhreagartha ar tairiscint, mar an Ollscoil Oscailte. Is foinse faisnéise é Aontas - an Cumann Náisiúnta um Oideachas Aosach ar chianfhoghlaim in Éirinn.

An Líonra um Oideachas sa Bhaile

Má dhéanann tú rogha do leanbh a mhúineadh sa bhaile, is tacaíocht agus brúghrúpa é an Líonra um Oideachas sa Bhaile d'oideoirí sa bhaile in Éirinn. Cuireann siad rompu cabhrú le tuismitheoirí na hacmhainní atá ar fáil a úsáid agus modhanna oideachais a fhorbairt a fheilfidh do riachtanais gach linbh. Cabhraíonn sé le lucht oideachais sa bhaile a gcuid tuairimí agus an taithí atá acu a mhalartú lena chéile trí chruinnithe rialta a bheith acu agus trí nuachtlitreacha. Tá naisc le taighde agus le faisnéis ar líne faoi oideachas sa bhaile le fáil ar a láithreán gréasáin agus is féidir leis na baill leabhair faoin ábhar seo a fháil ó sheirbhís leabharlainne an ghrúpa.

Cá háit a ndéanfaidh mé iarratas

Tusla - An Ghníomhaireacht um Leanaí agus an Teaghlach

Brunel Tógála
Heuston Ráithe Theas
Baile Átha Cliath 8
Éire

Teil:(01) 771 8500
Láithreán Gréasáin: http://www.tusla.ie/
R-phost: info@tusla.ie

Page edited: 11 March 2014