Tosú ar scoil

Eolas

Freastalaíonn earnáil an bhunoideachais in Éirinn ar scoláirí san aois-ghrúpa 6-12 bliain. Mar a tharlaíonn, téann beagnach gach gasúr 5 bhliana agus thart ar leath na ngasúr 4 bliana ar bhunscoileanna (dá ngairtear scoileann náisiúnta). De réir dlí, is féidir le leanaí os cionn 4 bhliana bheith ar rolla bunscoile agus caithfidh leanaí a bhfuil 6 bhliana d'aois slán acu bunoideachas foirmiúil a thosú. Tá an timthriall bunscoile 8 bhliana ar a fhad. De ghnáth, caitheann na páistí 2 bhliain i ranganna na naíonán agus tagann ranganna 1 go 6 ina ndiaidh sin.

Tá cineálacha éagsúla bunscoileanna san earnáil bhunoideachais. Orthu sin tá scoileanna ilchreidmheacha, scoileanna Ghaeilge (dá ngairtear Gaelscoileanna) agus scoileanna speisialta. Chomh maith leo sin tá bunscoileanna príobháideacha ann nach bhfaigheann aon mhaoiniú ón Rialtas. Tá an t-oideachas i mbunscoileanna Stáit saor in aisce. Íocann an Rialtas costaisí caipitil agus costaisí reatha na mbunscoileanna, agus tuarastal na múinteoirí san áireamh, le beagán cúnaimh ó shíntiúis áitiúla.

Do pháiste a chur ar rolla bunscoile

Is féidir leat do pháiste a chur chuig an bunscoil a roghnaíonn tú, má tá áit inti. Má tá fadhb chóiríochta, caithfidh an scoil tosaíocht a chur i bhfeidhm de réir an pholasaithe cláraithe atá acu. Cuireann an bord bainistíochta an polasaí seo le chéile agus ba cheart go mbeadh sé ar fáil duit ach é a iarraidh. Tá tuilleadh eolais faoi chineálacha éagsúla bunscoileanna agus na polasaithe cláraithe ar fáil anseo.

Chun do pháiste a chur ar an rolla, ba cheart duit ar dtús liosta na scoileanna i do cheantar a sheiceáil. Ansin, ba cheart duit dul i dteagmháil le do rogha scoile chun a fháil amach an bhfuil áit ar fáil. D’fhéadfadh an scoil atá roghnaithe agat do pháiste a chur ar liosta feithimh nó b’fhéidir go mbeidh ort dul i dteagmháil le scoileanna eile chun áit a fháil.

De gnáth, is féidir le leanaí a bhfuil riachtanais speisialta oideachais acu a bheith i ngnáthranganna i mbunscoileanna.

Ar scoil

Is é 5 uaire agus 40 nóiméad fad an lae scoile i mbunscoileanna na hÉireann. Áirítear leis seo am chomhthionóil, glaoch an rolla agus na sosanna a bhíonn ann thart faoi 11.00 r.n. agus 12.30 i.n. Féadfaidh bunscoileanna laghdú uair an chloig a dhéanamh ar an lá scoile le haghaidh leanaí ina gcéad dhá bhliain sa scoil (ar a dtugtar na leanaí sóisearacha agus na leanaí sinsearacha de ghnáth) agus le linn a dtríú bliana ar scoil (ar a dtugtar an chéad rang de ghnáth). Féadfaidh tú Ciorclán na Roinne Oideachais agus Scileanna 11/95 Am ar Scoil (Bunscoil) (pdf) a léamh anseo.

Caithfidh bunscoileanna a bheith ar oscailt ar feadh 183 lá san iomlán gach scoilbhliain. Caithfidh na scoileanna go léir dúnadh i rith mí Iúil agus mí Lúnasa. Bíonn saoire caighdeánaithe na Nollag, na Cásca agus meántéarma sna bunscoileanna agus sna scoileanna iarbhunoideachais araon.

Cé nach gá go gcaithfeadh daltaí éide scoile sna bunscoileanna, tá sé beartaithe ag a lán scoileanna, (i gcomhar leis na tuismitheoirí) a leithéid d’éide a bheith acu. Cuir ceist ar do scoil faoin mbeartas atá acu faoi. Is féidir Ciorclán na Roinne Oideachais agus Scileanna faoi mheáchan málaí scoile a léamh.

Is é nó í an príomhoide atá freagrach as an scoil a reáchtáil. Tá múinteoir ranga ag gach rang a mhúineann gach ábhar dóibh. Bíonn breis agus rang amháin ag múinteoirí i gcuid de na scoileanna beaga. D’fhéadfadh múinteoirí eile a bheith sa scoil, mar múinteoirí tacaíochta teanga le cabhrú le daltaí Béarla a fhoghlaim nó múinteoir tacaíochta foghlama le cabhrú le leanaí a bhfuil deacrachtaí acu leis an gcuraclam. Ceapann scoileanna a mbeartais féin i leith obair bhaile.

Is i rang na leanaí sóisearacha a bhíonn na leanaí a thosaíonn ar scoil don chéad uair. Déanfaidh an príomhoide agus tú féin agus an múinteoir ranga cinneadh faoin rang ina mbeidh do leanbh má bhí sé nó sí ag freastal ar scoil cheana. Is ar chúiseanna oideachasúla agus i gcásanna speisialta amháin a cheadaítear do leanaí cúrsa bliana a athdhéanamh. Féadfaidh tú tuilleadh eolais a fháil i gCiorclán na Roinne Oideachais agus Scileanna 32/03 Daltaí a Choinneáil sa Ghrád Céanna i mBunscoileanna (pdf).

De réir an Achta Oideachais 1998 ní mór don scoil tuarascálacha a chur ar fáil faoi gach leanbh agus caithfidh an scoil ligean do thuismitheoirí rochtain a fháil ar thaifead scoile a gcuid leanaí. De ghnáth, eagraíonn scoileanna cruinnithe idir mhúinteoirí agus tuismitheoirí i rith na bliana. Féadfaidh tú socrú a dhéanamh aon uair i rith na bliana labhairt leis an múinteoir ranga má tá imní ort faoi dhul chun cinn do linbh.

Fadhbanna a réiteach

Má tá fadhb ag do leanbh ba chóir duit labhairt leis nó léi ar dtús. Má theipeann ort an fhadhb a réiteach sa bhaile ba chóir duit coinne a dhéanamh le labhairt leis an múinteoir ranga. Mura réitíonn sé seo an fhadhb b’fhéidir go mbeidh ort coinne a dhéanamh chun labhairt leis an bpríomhoide.

Má tá gearán agat faoin múinteoir nó faoin scoil ba chóir duit iarracht é a réiteach ar leibhéal na scoile. Ní féidir leat a iarraidh ar an Roinn Oideachais agus Scileanna d’ábhar gearáin a scrúdú go dtí go mbíonn sé sin déanta agat. Tá cuntas i ndoiciméad na Roinne Nósanna Imeachta Gearán (Bunscoil) faoi na céimeanna ba chóir duit a ghlacadh nuair atá gearán á dhéanamh agat in aghaidh scoileanna agus múinteoirí.

Neamhláithreachas agus fágáil scoile

Murar féidir le do leanbh freastal ar an scoil ní mór duit an fáth atá leis a insint don scoil. Scríobh nóta chun na scoile agus mínigh cén fáth a raibh do leanbh as láthair agus cuir chuig an scoil é le do leanbh nuair a fhilleann sé nó sí.

Má tá tú ag aistriú do linbh go scoil eile ba chóir duit an scoil a chur ar an eolas go bhfuil do leanbh ag fágáil agus nach mbeidh sé nó sí ag filleadh. Ba chóir duit a iarraidh ar an bpríomhoide tuarascáil a thabhairt duit faoi dhul chun cinn do linbh agus is féidir é seo a thabhairt don scoil nua nuair atá do leanbh á c(h)ur ar an rolla.

Tuilleadh eolais

Anseo tá eolas le fáil faoi oideachas réamhscoile, oideachas baile, úinéireacht bunscoileanna, smacht, bulaíocht, tinreamh scoile, cabhair leis an gcostas leabhar agus éidí agus seirbhísí sláinte scoile. Tá eolas le fáil anseo faoi chláir a thugann faoi mhíbhuntáiste san oideachas ar nós ag dul i ngleic le míbhuntáiste, Luath-Thosú, socruithe speisialta oideachais don Lucht Siúil. Má tá do leanbh ag tosú ar bhunoideachas tá réimse suíomh agus eagraíochtaí úsáideacha ann.

Page edited: 6 May 2010