Mí-úsáid leanaí a thuairisciú ag leibhéal na bunscoile agus na hiar-bhunscoile

Eolas

Tá dualgas cúraim ar scoileanna dá gcuid daltaí. Ós rud é go mbíonn siad ag plé le leanaí ar bhonn laethúil, tá siad suite go maith chun saincheisteanna níos leithne a bhaineann le sábháilteacht agus le leas leanaí, a aithint, rudaí má théitear i ngleic leo go luath, gur féidir go mbeidh siad fíorthábhachtach do leas agus sábháilteacht leanaí ina iomlán.

Is féidir le múinteoirí cabhrú le daoine óga a gcuid féinmhuinín, féinmheas agus neamhspleáchas intinne a fhorbairt, chomh maith leis na scileanna cuí chun dul i ngleic le bagairtí ar a gcuid sábháilteacht phearsanta ar féidir teacht chun cinn laistigh agus lasmuigh den scoil. Cabhraíonn an clár ‘Bí Sábháilte’ le múinteoirí agus iad ag obair le paistí sa bhunscoil.

D’fhoilsigh An Roinn Oideachais agus Scileanna Nósanna Imeachta do Bhunscoileanna agus d’Iar-Bhunscoileanna chun Leanaí a Chosaint 2017, chun treo agus treoir shoiléir a thabhairt do lucht bainistíochta agus do phearsanra scoileanna lena gcuid oibleagáidí reachtúla a chomhlíonadh faoin Acht um Thús Áite do Leanaí 2015 agus chun Tús Áite do Leanaí: Treoir Náisiúnta um Chosaint agus Leas Leanaí a chur i bhfeidhm i dtimpeallacht na scoile. Tá sé mar aidhm don Acht, agus don Treoir Náisiúnta, feasacht a mhéadú maidir le mí úsáid leanaí agus maidir le faillí i leith leanaí, le tuairisciú sainordaitheach ó ghairmithe tábhachtacha agus le cúinsí maidir le cosaint leanaí, a fheabhsú, in eagraíochtaí a sholáthraíonn seirbhísí do leanaí.

Oibleagáidí Pearsanta fhoireann na scoile

Baineann na Nósanna Imeachta do Bhunscoileanna agus d’Iar-Bhunscoileanna chun Leanaí a Chosaint, le gach ball foirne, seachas na nósanna imeachta a bhaineann le Ráiteas Sábháilteachta na scoile.

Má insíonn leanbh do mhúinteoir go bhfuil tuismitheoir nó cúramóir ag déanamh díobhála dó nó di, ba chóir don fhaighteoir éisteacht go cúramach agus go tacúil. Baineann seo nuair a thugann an leanbh le fios go bhfuil tuismitheoir, cúramóir nó duine eile ag déanamh díobhála dó. Baineann sé chomh maith má nochtann tuismitheoir go ndearna sé/ sí díobháil do leanbh nó go bhfuil baol ann go ndéanfaidh sé díobháil do leanbh.

Is féidir le foireann scoile tacaíocht agus comhairle a fháil ón Duine Idirchaidrimh Ainmnithe (DIA) sa scoil. Is é ról an DIA, gníomhú mar dhuine acmhainne d’aon bhall foirne nó do dheonaí a bhfuil imní air/uirthi faoi chosaint nó leas leanaí. Ba chóir go mbeadh an DIA eolach faoi chosaint leanaí agus go mbeadh oiliúint riachtanach faighte aige/aici chun an ról seo a chomhlíonadh. Cabhróidh siad le haon duine ina n-eagraíocht a bhfuil ar intinn aige/aici tuairisc a thabhairt don Ghníomhaireacht um Leanaí agus an Teaghlach, (Tusla) agus déanfaidh siad idirchaidreamh le gníomhaireachtaí seachtracha. Cuireann Tusla Treoir ar fáil maidir le hImní faoi Chosaint agus Leas Leanaí a Thuairisciú, chomh maith.

Is daoine sainordaithe faoi Acht Tús Áite do Leanaí 2015, iad múinteoirí cláraithe. Is ionann daoine sainordaithe agus daoine a bhfuil teagmháil leanúnach acu le leanaí agus le teaghlaigh, agus mar gheall ar a gcáilíochtaí, a n-oiliúint agus a dtaithí, a bhfuil seasamh lárnach acu chun leanaí a chosaint ó dhíobháil. I measc na ndualgas atá orthu, caithfidh siad imní faoi chosaint leanaí, imní a sháraíonn tairseach shainithe, a thuairisciú chuig Tusla.

Faoi Alt 4 den Acht um Chosaint do Dhaoine a Thuairisceoidh Drochúsáid Leanaí, 1998, ní ghearrfar pionós ar aon duine de bharr tuairisc ar mhí úsáid leanaí a dhéanamh le dea-intinn, chuig Tusla nó chuig an nGarda Síochána. Má gearradh pionós ort, is féidir leat gearán a dhéanamh faoin Acht um Chosaint do Dhaoine a Thuairisceoidh Drochúsáid Leanaí, 1998 (pdf).

Lucht Bainistíochta Scoile

Ba chóir do lucht bainistíochta i mbunscoileanna agus in iar-bhunscoileanna:

  • Clár éifeachtach cosanta leanaí a chur i bhfeidhm
  • Monatóireacht a dhéanamh ar éifeachtacht an chláir
  • Aon riosca a aimsítear maidir le leanbh a úsáideann an tseirbhís, a bhainistiú
  • Nósanna imeachta tuairiscithe a chur i bhfeidhm
  • Cláir forbartha agus oiliúna cuí do bhaill foirne, a eagrú agus a chur i bhfeidhm

An Bord Bainistíochta

Caithfidh an Bord Bainistíochta:

  • A chinntiú, sa mhéid is indéanta, go bhfuil leanaí sábháilte agus iad ag úsáid seirbhísí na scoile ( le linn dóibh a bheith ag freastal ar an scoil nó ag glacadh páirte i ngníomhaíochtaí scoile)
  • Aon riosca ar féidir a bheith ann do leanaí agus iad ag freastal ar scoil nó le linn dóibh a bheith ag glacadh páirte i ngníomhaíochtaí scoile, a mheas. (Tugtar measúnú riosca air seo)
  • A chinntiú go gceapfar Duine Idirchaidrimh Aithnithe
  • Ráiteas um Chumhdach Leanaí a ullmhú agus a thaispeáint, de réir fhorálacha an Achta
  • Duine ábhartha a cheapadh le bheith ina chéad phointe teagmhála maidir leis an Ráiteas um Chumhdach Leanaí.
  • Cóip den Ráiteas um Chumhdach Leanaí a chur ar fáil do phearsanra na scoile, agus do thuismitheoirí, do bhaill den phobal agus do Tusla chomh maith, má iarrtar é.

Ráiteas um Chumhdach Leanaí

Is ráiteas scríofa é an Ráiteas um Chumhdach Leanaí, a shainíonn an tseirbhís atá á chur ar fáil agus na prionsabail agus na nósanna imeachta atá le comhlíonadh chun a chinntiú sa mhéid is indéanta, go mbíonn an leanbh atá ag baint leasa as seirbhísí na scoile, sábháilte ón díobháil.

Ón 11 Márta 2018 amach, rachaidh an riachtanas maidir le Ráiteas maidir le Cumhdach Leanaí a bheith le fáil in áit an riachtanais a bhí ann roimhe sin faoin mBeartas um Chosaint Leanaí do

Bhunscoileanna agus Iar-bhunscoileanna a foilsíodh in 2011.

Caithfidh an Bord Bainistíochta cóip den Ráiteas maidir le Cumhdach Leanaí a chur ar fáil do gach ball d’fhoireann na scoile. Caithfidh siad é a chur ar taispeáint go poiblí agus é a chur ar fáil do thuismitheoirí, do chaomhnóirí agus do bhaill den phobal má iarrann siad é.

Conas iarratas a dhéanamh

Déan teagmháil leis an Ghníomhaireacht um Leanaí agus an Teaghlach.

Oibríonn Cumann na hÉireann um Chosaint Leanaí (CÉCL) Seirbhís Líne Chabhrach na Leanaí seirbhís éisteachta teileafóin do leanaí. Soláthraítear Líne Chabhrach na Leanaí saor in aisce 24 huaire an chloig gach lá i rith na bliana go léir.

Saorghlao Childline: 1800 666 666

Saorthéacs Childline: Téacsáil an focal "Talk" chuig 50101

Page edited: 3 August 2018