Féinmharú

Eolas

In Éirinn, tá páirt ghníomhach ag go leor daoine i gcúnamh cuí a sholáthar taobh istigh den chéad chúpla uair an chloig tar éis bháis a tharla de bharr féinmharaithe. Ina measc siúd tá na Gardaí, Cróinéirí, cleachtóirí leighis, stiúrthóirí sochraidí & rl. Má tá duine a bhain leat básaithe de bharr féinmharaithe d'fhéadfadh go leor mothúchán a theacht ort, ina measc geit, díchreideamh, ciontacht agus fearg. Tharla nach mbíonn aon tsúil go hiondúil le féinmharú agus go dtarlaíonn sé chomh tobann bíonn sé fíor-dheacair ar na daoine atá fágtha deileáil leis (go háirid do ghaolta agus cairde).

De réir Phríomh Oifig Staidrimh na hÉireann cláraíodh 457 gcás féinmharaithe i rith 2004. Chuir 189 duine faoi 35 lámh ina mbás féin is ba laghdú 11% é seo ar uimhir na bliana 2003. Chuir 268 duine a bhí 35 nó os a chionn lámh ina mbás féin agus ba mhéadú 16% é seo ar uimhir na bliana 2003. B'fhir nó buachaillí 78% díobh siúd a thug a mbás féin agus ba mhná nó cailíní an 22% eile.

Cé gur am fíor dheacair é seo, tá ceisteanna tábhachtachta praiticiúla agus saolta a d'fhéadfadh agus is cinnte a thiocfaidh aníos tar éis an bháis. Cuireadh eolas ar fáil go speisialta in Eolas do Mhuintir an Mharánaigh le treoir a thabhairt duit deileáil leis na ceisteanna agus leis na céimeanna ar fad. Tá eolas ar fáil ann maidir lenár ceart a dhéanamh ar an bpointe tar éis bháis, liúntais leasa shóisialaigh a d’fhéadfadh sé go mbeadh ar fáil, cúrsaí cánach, ceisteanna airgeadais agus dlíthiúla a thiocfaidh aníos. Tá eolas ar fáil sa leabhrán seo freisin cá bhfuil tuilleadh eolais agus tacaíocht ar fáil duit.

Ba cheart a thuiscint go bhfuil go leor eagraíochtaí ar fud na hÉireann gur féidir leo cúnamh a thabhairt duit sa chás seo nó má tharlaíonn sé go bhfuil tú ag tabhairt tacaíochta do dhuine eile atá buailte go dona ag féinmharú. Ní mar a chéile aon dá chás agus ní mar a chéile a bhíonn aon bheirt ag deileáil leis an mbás seo.

Má tá tú ag tabhairt tacaíochta do dhuine eile tá sé fior thábhachtach a bheith an-tuiscineach faoi riachtanais an té atá faoi bhrón a shásamh. Ba cheart go dtuigfeá freisin má tá tú ag cur tacaíochta ar fáil do dhuine go bhféadfadh an t-am a theacht nuair nach féidir leat an leibhéal céanna tacaíochta nó an cineál tacaíochta a theastaíonn a chur ar fáil. Tá cúnamh ar fáil ó na heagraíochtaí seo a leanas. Cuirfidh siad comhairle ar fáil duitse, chomh maith le heolas agus tacaíocht ag an am úfásach seo agus beidh siad in ann cúnamh a thabhairt duit dul i dteagmháil le daoine eile i do cheantar ar tharla an rud céanna dóibh.

An Oifig Náisiúnta um Fhéinmharú a Chosc

D'fhógair an Roinn Sláinte i Meán Fómhair 2005 go raibh Oifig Náisiúnta um Fhéinmharú a Chosc le bunú. Bunaíodh sé seo de thoradh Straitéis Náisiúnta na hÉireann um Bheart le Féinmharú a Chosc (pdf). Plean deich mbliana í an Straitéis Náisiúnta seo a leagann síos réimse beart a dhéanfaidh gníomhaireachtaí Stát agus eile agus iad ag díriú ar ghrúpaí éagsúla faoi leith, mar shampla, fir óga, príosúnaithe, an pobal i gcoitinne, srl.

I measc tosaíochtaí na hOifige Náisiúnta tá:

• Feachtas mór náisiúnta a fhorbairt chun sláinte dhearfa intinne a chur chun cinn;
• Clár Náisiúnta traenála in úsáid scileanna idirghabhála;
• Seirbhísí nua a chruthú in ospidéil phoiblí le cóireáil a dhéanamh ar dhaoine a dhéanann dochar dóibh féin d'aon ghnó agus cur leis na seirbhísí atá ann cheana;
• Seirbhísí tacaíochta a fhorbairt do lucht méala;

Tá An Oifig Náisiúnta um Fhéinmharú a Chosc á bunú faoi láthair (2006) agus beidh tuilleadh faisnéis ar fáil nuair a bhunófar í faoin ról a bheidh aici agus na freagrachtaí a bheidh uirthi.