Comhairle maidir le carr nua a cheannach in Éirinn

Eolas

Go ginearálta nuair a cheannaíonn tú carr nua in Éirinn is ó dhíoltóir nó ó gharáiste a cheannaíonn tú é. Beidh conradh tomhaltóra agat leis an díoltóir nó leis an ngaráiste sin. Faoin gconradh sin beidh sé de cheart agat carr a cheannach atá i riocht díola, de réir mar a chuirtear síos air agus é oiriúnach chun a chuid críocha. Ciallaíonn sé sin má bhíonn locht ar an gcarr tar éis duit é a cheannach, ní mór don ghnólacht lena bhfuil an conradh agat (i.e. an díoltóir cairr nó garáiste) rudaí a chur ina gceart tríd an locht a dheisiú nó trí carr eile a thabhairt duit. I gcás an-dona b’fhéidir go dtabharfaidís duit costas an chairr freisin.

Ní bhíonn feidhm leis na rialacha sin ach amháin i gcás daoine a cheannaíonn carranna dá n-úsáid phearsanta féin ó dhuine arb é a ghnáth ghnó é carranna a dhíol. Má cheannaíonn tú feithicil thráchtála (veain, trucail nó tarracóir) b’fhéidir nach mbeadh na cearta céanna agat le nuair a cheannaíonn tú carr le haghaidh úsáid phearsanta a bhaint as.

Tá costais bhreise ag baint le carr a cheannach ba chóir a bheadh ar eolas agat sula gceannaíonn tú ceann. Nuair a bhíonn tú ag buiséadú le haghaidh carr a cheannach ba chóir smaoineamh go gcaithfidh tú íoc as árachas, cáin, deisiúcháin agus seirbhís a chur air chomh maith le peitreal/díosal. Ní bheidh carr le hinneall beag chomh daor le cáin, árachas a chur air ná é a choinneáil ag imeacht mar sin smaoinigh ar na nithe sin nuair a cheannaíonn tú carr.

Airgeadas

Go minic nuair a cheannaíonn tú rud mór ar nós cairr beidh cúnamh ag teastáil uait chun an ceannachán a mhaoiniú. B’fhéidir go ndéanfá cinneadh carr a cheannach ar Fruilcheannach nó airgead a fháil ar iasacht chun cuidiú leat íoc as an gcarr. Ba chóir duit breathnú thart i gcónaí chun an margadh is fearr a fháil agus cuimhneamh go bhfuil níos mó ná bealach amháin ann chun costas cairr nua a mhaoiniú. Sula bhfaigheann tú iasacht ba chóir duit an Ghníomhaireacht Náisiúnta do Thomhaltóirí (GNT) láithreán gréasáin a léamh.

Má bhíonn garáiste ag tairiscint maoiniú a shocrú beidh siad ag gníomhú mar eadránaí creidmheasa agus d’fhéadfaidís a bheith ag saothrú coimisiúin as do chreidmheas a shocrú duit. Rialaíonn an Ghníomhaireacht Náisiúnta do Thomhaltóirí eadránaithe creidmheasa agus caithfidh údarású a bheith ag gach eadránaí creidmheasa. Téigh i dteagmháil leis an GNT chun fáil amach an bhfuil an garáiste a raibh tú ag déileáil leis cláraithe leo.

Má roghnaíonn tú carr a cheannach ar Fruilcheannach cinntigh go bhfuil tú ag fáil margaidh fruilcheannaigh agus ní comhaontú fruile tomhaltóirí. Nuair a cheannaíonn tú carr ar Fruilcheannach ní bhíonn tusa i d’úinéir ar an gcarr go dtí go mbíonn an tráthchuid deiridh íoctha agat. I gcás comhaontú Fruile Tomhaltóirí ní leatsa an carr go deo. Tar éis duit comhaontú creidmheasa a shíniú bíonn ‘tréimhse fuaraithe’ deich lá agat. B’fhéidir go n-iarrfadh roinnt garáistí ort an ceart sin a chur amú ach ba chóir duit smaoineamh go cúramach faoi sin sula dtarscaoileann tú an ceart sin.

Ceanglais dlíthiúla chun carr a cheannach

Má allmhairíonn tú carr go hÉirinn nó má cheannaíonn tú carr in Éirinn beidh ort a chinntiú go bhfuil an carr cláraithe agus b'fhéidir go mbeadh ort Cáin Cláraithe Feithicle a íoc. Ina theannta sin caithfidh tú a chinntiú go mbeidh dóthain mótair-árachais agat agus beidh ort mótarcháin a íoc go bliantúil. Féadfaidh tú tuilleadh a fháil amach faoi cad a chaithfidh tú a dhéanamh nuair a cheannaíonn tú carr nua in Éirinn anseo.Má tá cónaí ort i dtír eile agus más mian leat carr a cheannach in Éirinn féadfaidh tú an carr a chlárú anseo go sealadach. Féadfaidh tú léamh faoi na rialacha diana a bhaineann le clárúchán feithicle sealadach anseo.

Caithfidh gach carr in Éirinn caighdeán sábháilteachta ar leith a shroichint agus caithfidh siad a bheith sábháilte le dul chun bóthair. Ó 2002 cinntíonn an Tástáil Cairr Náisiúnta go gcomhlíonann gach feithicle caighdeáin áirithe. Caithfear tástáil a chur ar charr nua nuair a bhíonn an carr 4 bliana d'aois.

Má cheannaíonn tú carr agus más mian leat é a thiomáint láithreach ba chóir duit a chinntiú go bhfuil an ceadúnas tiomána cuí agat don charr.

Ba chóir go léireodh luasmhéadar luas i gcileaméadar san uair

Ó Eanáir 2005 léirítear gach teorainn luais in Éirinn ar chomharthaí bóthair i gcileaméadair in áit mílte. Ní mór do thiománaithe in Éirinn fios a bheith acu cad é a luas i gcileaméadair agus tomhaiseann cuid mhaith carranna nua a dhíoltar in Éirinn an luas i mílte san uair agus i gcileaméadair san uair. Tá luasmhéadair marcáilte i gcileaméadair san uair i mbeagnach gach feithicle nua a chuir tionscail mótair na hÉireann ar an margadh ó Eanáir 2005. Chun breis eolais a fháil ar mhéadrú téigh chuig.

Trádáil-Isteach

B’fhéidir go bhfuil carr níos sine agat le trádáil isteach agus ba chóir duit smaoineamh ar cad atá na garáistí difriúla ag tairiscint do do charr. Arís, is é an rogha is fearr agat ná cuartú thart chun an praghas is fearr a fháil ar an gcarr atá tú ag trádáil isteach. Faigh comhairle neamhspleách faoi luach do chairr sula dtrádálann tú isteach é. Tá an baol ann go n-íocfaidh garáiste nó díoltóir níos lú air ná mar is fiú é ar an margadh oscailte, de bhrí go gcaithfidh siadsan costais chun é a dhíol arís a chlúdach. Má bhíonn am agat féadfaidh tú an carr a dhíol ar phraghas níos airde tú féin trí fhógra beag a chur i bpáipéar nuachta.