Seirbhísí leictreachais

Réamhrá

Gineann roinnt foinsí leictreachas in Éirinn mar gás, gual, ola agus foinsí in-athnuaite.

Is é an voltas caighdeánach leictreachais i bPoblacht na hÉireann ná 230V a.c., ainmniúil, ag 50Hz, agus úsáidtear plugaí trí phionna IS411 (BS 1363). Má tá tú ag bogadh go hÉirinn nó ag teacht go hÉirinn ar saoire, ba chóir duit aon ghairis leictreacha gur mian leat a thabhairt leat a sheiceáil roimh ré lena chinntiú gur féidir leat iad a úsáid in Éirinn.

Rialálann an Coimisiún um Rialáil Fóntas (CRF) an margadh leictreachais agus is féidir leis déileáil le gearáin neamhréitithe.

Soláthraíonn Bord Soláthair an Leictreachais (BSL) seirbhísí leictreachais i bPoblacht na hÉireann agus is comhlacht stáit leis an Rialtas é agus atá faoi smacht an Rialtais. Is le BSL an gréasán leictreachais agus is é a bhainistíonn é agus a fheidhmíonn 19 mórstáisiún cumhachta ar fud na hÉireann chomh maith le roinnt stáisiún níos lú i 28 láithreán timpeall na tíre.

Dírialáil an mhargaidh leictreachais in Éirinn

I mí Feabhra 2000, de thoradh threoir 96/92/CE an AE, osclaíodh an margadh leictreachais i bPoblacht na hÉireann d’iomaitheoirí. Bhí saoirse ansin ag custaiméirí ar mhórmhéid a úsáideann 4 uair an chloig gigeavata cumhachta nó níos mó a soláthraí leictreachais féin a roghnú. Osclaíodh an margadh leictreachais mhiondíola d’iomaitheoirí go hiomlán i mí Feabhra 2005.

I Samhain 2007 tháinig an Margadh Aonair Leictreachais i bhfeidhm agus bhí leictreachas mórdhíola i bPoblacht na hÉireann agus i dTuaisceart Éireann á thrádáil ar bhonn uile-oileánda.

Bhí dírialú gach margaí gnó ó Deireadh Fómhair 2010. Ó Aibreán 2011, is é an margadh baile dírialú le gach soláthraí saor in aisce a chur ar a gcuid táillí féin.

Leictreachas a tharchur agus a dháileadh

Is é atá sa chóras tarchuradóireachta leictreachais, ar a dtugtar an greille náisiúnta go coitianta, ná gréasán ardvoltais le mórsholáthairtí leictreachais a tharchur ó na foinsí ginte leictreachais chuig stáisiúin chlaochladáin timpeall na hÉireann. Is é EirGrid, comhlacht neamhspleách ar leis an stát é, oibreoir an chórais tarchuradóireachta agus tá sé freagrach as an gcóras a oibriú, a fhorbairt agus a chothabháil. Is é ESB Networks, aonad gnó ar leithligh laistigh de BSL, úinéir an chórais tarchuradóireachta agus tá sé freagrach as obair chothabhála agus thógála a dhéanamh ar an gcóras.

Is é an gréasán dáileacháin an gréasán meánvoltais agus ísealvoltais a úsáidtear chun leictreachas a sheachadadh ó na stáisiúin chlaochladáin chuig pointí atá nasctha leo mar tithe, oifigí, siopaí, agus soilse sráide, agus is le ESB Networks é. Is é ESB Networks oibreoir an chórais dáileacháin freisin agus tá sé freagrach as bonneagar uile an ghréasáin, ar leibhéal dáileacháin, a thógáil, a chothabháil agus a oibriú. Tá gach líne leictreachais lasnairde, cuaille leictreachais agus cábla faoi thalamh san áireamh leis seo. Tá sé d’fhreagracht ar ESB Networks an méid seo a leanas a dhéanamh do gach custaiméir leictreachais, beag beann ar a soláthraí:

  • Iad a nascadh leis an ngréasán
  • Méadair a léamh agus iad a sheoladh ar aghaidh chuig na cuideachtaí difriúla soláthair
  • Soláthar a athbhunú i gcás go gcuirtear isteach air agus i gcás éigeandálacha

Soláthar leictreachais

Tá roinnt soláthraithe leictreachais ann atá ceadaithe ag CRF le leictreachas a sholáthar do chustaiméirí miondíola.

Oibríonn BSL Éire Leictreach (ar a dtugtar Soláthar Custaiméirí BSL roimhe seo), aonad gnó neamhspleách laistigh de BSL, mar an Soláthraí Poiblí Leictreachais. Faoin gceadúnas seo, ceanglaítear ar BSL Éire Leictreach an méid seo a leanas a dhéanamh i measc rudaí eile:

  • Leictreachas a sholáthar do gach custaiméir nach bhfreastalaíonn soláthraí eile orthu
  • Gan idirdhealú a dhéanamh i ndáil le leictreachas a sholáthar
  • Leictreachas a cheannach ar an mbealach is tíosaí is féidir
  • Spriocanna feidhmíochta áirithe arna leagan síos ag CRF a bhaint amach

Seirbhísí do chustaiméirí a bhfuil riachtanais speisialta acu

Tá trí scéim ar fáil do chustaiméirí a bhfuil riachtanais speisialta acu:

  • Liúntas Leictreachais a fhaigheann tú mar chuid den Phacáiste Sochair Teaghlaigh
  • Seirbhísí do dhaoine breacaosta agus do dhaoine le míchumais
  • An clár liachta do chustaiméirí a bhfuil trealamh liachta baile acu.

Liúntas Leictreachais Saor in Aisce
Féadfaidh roinnt custaiméirí a bheith incháilithe chun Liúntas Leictreachais a fháil. Riarann an Roinn Coimirce Sóisialaí an Liúntas mar chuid den Phacáiste Sochair Teaghlaigh. Tá sraith treoirlínte ag an Roinn leis na daoine a bheidh incháilithe a chinneadh.

Seirbhísí do dhaoine breacaosta agus do dhaoine le míchumais
Ceanglaítear ar gach soláthraí seirbhíse do chustaiméirí baile foirmeacha cumarsáide neamhchaighdéanacha a thairiscint dá chustaiméirí. Tá an méid seo a leanas san áireamh leis na foirmeacha seo:

  • Billí Braille/cainte agus mórchló do dhaoine a bhfuil lagú amhairc orthu
  • Úsáid fón minicom nó téacs do chustaiméirí a bhfuil deacrachtaí éisteachta acu

Chun ceann ar bith díobh seo a úsáid, caithfidh custaiméirí clárú le Clár Seirbhísí Speisialta an tionscail. Tá foirmeacha iarratais ar fáil ó do sholáthraí leictreachais. Cuirtear an t-eolas a thugann tú ar aghaidh chuig ESB Networks freisin ionas go mbíonn sé ar an eolas faoi do riachtanas nuair a dhéanann sé teagmháil leat nó nuair a thugann sé cuairt ort.

Ceanglaítear ar sholáthraithe a chinntiú freisin nach ngearrtar an tseirbhís ar chustaiméirí scothaosta le linn mhíonna an gheimhridh (Samhain - Márta) má bhíonn deacrachtaí acu billí a íoc.

Clár liachta do chustaiméirí a bhfuil trealamh liachta baile acu
Tá Clár Tosaíochta ann do chustaiméirí a bhíonn ag brath ar threalamh faoi thiomáint leictreachais amhail innill scagdhealaithe baile, comhchruinnitheoirí ocsaigine nó aerálaithe saorga. Má bhíonn tú ar an gclár déantar teagmháil leat sula gcuirfear isteach ar an soláthar má bhíonn a leithéid pleanáilte nó a luaithe is a fhaightear amach faoi bhriseadh neamhphleanáilte. Freisin, ní féidir le soláthraithe iarraidh go ngearrfar an tseirbhís ort mar gheall ar cheisteanna íocaíochta. Tá foirmeacha iarratais don Chlár Tosaíochta ar fáil ó do sholáthraí.

Cairteacha Custaiméirí

Ceanglaítear ar sholáthraithe cóid chleachtais a bheith acu lena dtugtar cosaint do chustaiméirí. Clúdaítear réimsí mar billeáil, gearáin agus margaíocht sna cairteacha.

Gearáin ó Chustaiméirí

Má bhíonn gearán agat ba chóir duit teagmháil a dhéanamh le do sholáthraí leictreachais nó le ESB Networks de réir mar is cuí. Pléann ESB Networks le gearáin faoi mhéadair lochtacha, faoi chostais le nasc a fháil, éigeandálacha, faoi bhriseadh pleanáilte agus moilleanna maidir le nasc a fháil. Déan gearán le do sholáthraí má bhaineann sé le ceist ó thaobh do sholáthraí a athrú, do chuntas a dhúnadh (i gcás tú a bheith ag bogadh chuig seoladh nua chomh maith) nó costais a cuireadh san áireamh ar do bhille. Tá comhairle maidir le gearán a dhéanamh ar fáil ar láithreán gréasáin an Choimisiúin um Rialáil Fóntas.

Mura mbíonn tú in ann do ghearán a réiteach le do sholáthraí nó le ESB Networks is féidir leat do ghearán a thabhairt chuig an Rialtóir.

Rialacha

Méadair leictreachais

Seachas cásanna ina bhfuil comhaontú speisialta malartach i gceist, déanfar an méid leictreachais a sholáthraítear do do theach a thomhas le méadar nó méadair agus fearas eile arna sholáthar agus arna shuiteáil ag ESB Networks. Is le ESB Networks an trealamh seo i gcónaí.

Ní cheadaítear ach do dhaoine arna n-údarú ag ESB Networks oibriú ar aon mhéadar, aon bhosca fiúsanna, séal, líne leictreachais nó ar aon fhearas eile ar le ESB Networks é nó iad a dheisiú, a nascadh nó a bhaint amach. I gcás go gcuireann duine isteach ar na nithe seo gan údarú, (cibé an custaiméir nó duine eile atá ann), coimeádann BSL an ceart aige féin an leictreachas neamhthaifeadta a úsáideadh a mheas agus na táillí don úsáid neamhthaifeadta a chur san áireamh i gcuntas an chustaiméara.

Billí Leictreachais

Eisítear billí leictreachais gach dhá mhí agus bíonn siad bunaithe ar léamh méadar nó ar mheastacháin faoin leictreachas a úsáideadh. Maidir leis an léamh sin, is féidir é a fháil ach an méadar féin a léamh nó is féidir leis an gcustaiméir an léamh a chur isteach. Tugann léitheoir méadair ó ESB Networks cuairt ar do theach chun an méadar a léamh ceithre huaire in aghaidh na bliana. Nuair a theipeann ar léitheoir an mhéadair teacht isteach chun an méadar a léamh, fágann sé nó sí cárta ag tabhairt cuireadh duit an léamh méadar a chur isteach tríd an láithreán gréasáin nó an léamh a thabhairt trí uimhir speisialta Saorghlao a dhiailiú 1850 337 777. (Córas Idirghníomhach Freagartha Gutha is ea é seo a bhíonn ar fáil 24 uair an chloig in aghaidh an lae). Mura bhfaightear léamh faoi cheann 48 uair an chloig, eisítear bille measta.

Faigh comhairle maidir le do mhéadar a léamh anseo.

Ceanglaítear ar do sholáthraí eolas caighdeánach a chur san áireamh le do bhille. San áireamh leis seo, tá an léamh méadar ar a bhfuil an bille bunaithe, catagóir na taraife atá i gceist agus aon tobhaigh atá á bhfeidhmiú i leith an bhille. Is féidir leat tuilleadh a léamh faoin eolas a sholáthraítear ar bhillí anseo.

Ceanglaítear ar sholáthraithe raon roghanna a thairiscint do chustaiméirí maidir lena mbillí a íoc. Ba chóir duit dul i dteagmháil le do sholáthraí chun an rogha a oireann duit a fháil amach.

Rataí

Taraifí leictreachais do chustaiméirí baile

An Coimisiún um Rialáil Fóntas rialáilte taraifí BSL Éire Leitreach (ar a dtugtar Soláthar Custaiméirí BSL) roimhe seo. Ó Aibreán 2011, tá BSL Éire Leitreach, cosúil leis na soláthraithe eile, saor in aisce a shocrú a taraifí féin.

Rialálann sé na táillí a bhaineann leis na gréasáin tarchuradóireachta agus dáileacháin leictreachais freisin. Tá an costas le leictreachas a ghiniúint san áireamh leis na taraifí, chomh maith leis an gcostas lena tharchur tríd an ngréasán leictreachais, é a dháileadh agus a sholáthar do chustaiméirí ar deireadh.

Conas iarratas a dhéanamh

Naisc nua

Chun nasc nua a bhunú má bhíonn tú ag bogadh isteach i dteach/árasán i scéim nua tithíochta/árasán, beidh ort comhaontú soláthair baile a iarraidh ar sholáthraí leictreachais. Ba chóir duit teagmháil a dhéanamh le ESB Networks agus an t-eolas seo a leanas a sholáthar dóibh:

  • D’ainm agus do shonraí teagmhála
  • Uimhir Thagartha Phointe an Mhéadair (UTPM) do do theach/árasán nua (ar fáil ón tógálaí/ón bhforbróir)
  • Seoladh do thí/árasáin faoi mar a sainmhíníodh ag an gcéim phleanála (ar fáil ón tógálaí/ón bhforbróir)
  • Sonraí an tSoláthraí Leictreachais

Cuirfidh ESB Networks an obair i gcrích le do mhéadar a shuiteáil. Cuirfidh leictreoir an tógálaí an soláthar leictreachais ar siúl i do theach/árasán.

Má tá do theach féin á thógáil agat beidh ort ar nasc nua le ESB Networks a iarraidh.

Ag bogadh isteach i dteach/árasán nua

Nuair atá tú ag imeacht ó do sheanseoladh, ba chóir duit teagmháil a dhéanamh le do sholáthraí leictreachais agus tabhair an léamh méadar don soláthraí.

Más teach nó árasán nua an ceann a bhfuil tú ag bogadh chuige, ba chóir duit teagmháil a dhéanamh le do sholáthraí leictreachais agus le ESB Networks mar a luadh thuas.

Má bhí duine ina chónaí roimhe sa teach nó san árasán a bhfuil tú ag bogadh chuige, ba chóir duit Léamh Méadar BSL a ghlacadh nuair a ghlacann tú freagracht as an áitreabh.

Má bhí an teach dínasctha ar feadh tréimhse níos lú ná 2 bhliain, beidh ort comhaontú soláthair baile a iarraidh ar do sholáthraí. Tabharfaidh do sholáthraí comhairle duit faoin bpróiseas leis an áitreabh a athnascadh. Má bhí an teach dínasctha le breis is 6 mhí beidh ort seiceáil agus deimhniú a fháil don sreangra sular féidir é a athnascadh.

Má bhí an teach dínasctha le breis is 2 bhliain beidh ort nasc nua a iarraidh ar ESB Networks.

Athrú soláthróir

Más mian leat chun soláthróir a athrú ba chóir duit teagmháil a dhéanamh le do sholáthraí nua le sonraí de d'uimhir méadair agus an méadar a léamh. Beidh an soláthraí labhairt leat tríd an bpróiseas a athrú agus beidh d'iarratas a phróiseáil ansin. Tá tuilleadh eolais ar athrú fáil ar láithreán gréasáin an Rialtóra.

Cá háit a ndéanfaidh mé iarratas

Déan teagmháil le soláthraí leictreachais nó:

Éire Leitreach

Bosca PO 841
Oifig Seachadta Cathrach Theas
An Tóchar
Corcaigh
Éire

Teil:(01) 852 9534
Lóghlao:CallSave 1850 372 372
Láithreán Gréasáin: https://www.electricireland.ie/ei/home/index.jsp
R-phost: service@electricireland.ie

ESB Networks

Caidreamh le Custaiméirí
Bóthar Bhaile na Lobhar
Baile Átha Cliath 18
Éire

Láithreán Gréasáin: http://www.esb.ie/esbnetworks/en/home/index.jsp
R-phost: esbnetworks@esb.ie

Naisc nua/fiosrúcháin faoi voltas/méadrú, srl.: Teil: 1850 372 757

Teip ar an Soláthar/Éigeandálacha (24 uair a chloig) Teil: 1850 372 999

An Coimisiún um Rialáil Fóntas

Foireann Chúraim Chustaiméirí
P.O. 11934 Bosca
Baile Átha Cliath 24
Éire

Teil:(01) 4000 800
Lóghlao:1890 404 404
Facs:(01) 4000 850
Láithreán Gréasáin: http://www.cru.ie/
R-phost: customercare@cru.ie

Page edited: 2 October 2017