Sábháilteacht i gcóir Táirgí ar Díol

Eolas

Chun sábháilteacht agus sláinte tomhaltóirí a chosaint, tá dlíthe ann le cinntiú go gcuireann táirgeoirí nó allmhaireoirí táirgí sábháilte amháin ar an margadh san Aontas Eorpach. Cuireann I.R. Uimh 199 de 2004 Rialúcháin na gComhphobal Eorpach (Sábháilteacht Ghinearálta Táirgí) cosc ar tháirgí contúirteacha a chur ar an margadh Éireannach. Ciallaíonn sé seo nach féidir le haon táirge atá ar díol dochar féideartha a dhéanamh don tomhaltóir agus é á úsáid ar an ngnáthbhealach. Níl an marc CE ag aon cheann de na táirgí clúdaithe ag an Treoir seo. Ina theannta sin, catagóirí áirithe táirgí atá clúdaithe ag reachtaíocht earnálacha sonracha agus le forálacha táirge ar leith.

Tá rialacha faoi leith i gcóir táirgí bia in Éirinn atá curtha i bhfeidhm ag Údarás Sábháilteachta Bia na hÉireann. Léigh tuilleadh faoi shábháilteacht bia anseo.

Is é an tÚdarás Náisiúnta Caighdeáin na hÉireann (NSAI) an eagraíocht náisiúnta caighdeán in Éirinn. Is é an ról atá aige caighdeáin a chur chun cinn maidir le sábháilteacht, cáilíocht, dearadh agus feidhmiú (srl.) táirgí faoi leith atá ar díol in Éirinn. Ní mór d’aon táirge atá ar díol anseo agus a bhfuil caighdeán aige, na bunriachtanais atá curtha roimh an gcaighdeán sin, a bhaint amach. I measc táirgí a d’fhéadfadh caighdeáin sábháilteachta a bheith acu, d’fhéadfaí cliabháin leanaí nó geataí staighre a bheith ann. Forbraítear caighdeáin ag an NSAI i gcomhairle le táirgeoirí agus an pobal agus déantar scrúdú ar an dea-chleachtas idirnáisiúnta freisin. Forbraíonn an NSAI na caighdeáin seo le tomhaltóirí a chosaint ionas nach gceannóidh siad táirgí contúirteacha nó táirgí atá faoi bhun an chaighdeáin.

Tá sé mar aidhm ag an Aontas Eorpach chomh maith chun tomhaltóirí a chosaint ó na táirgí a mhonaraítear neamhshábháilte lasmuigh den Aontas Eorpach.

Ag baint úsáide as táirge go sábháilte

Uaireanta, baineann contúirtí le táirgí agus iad á n-úsáid ar an ngnáthbhealach. Tugtar ‘bunchontúirtí’ orthu seo. Cuir i gcás, d’fhéadfadh bunchontúirtí a bheith ag coinnle mura n-úsáidtear i gceart iad agus go cúramach. Mar sin féin, tá siad réasúnta sábháilte ach iad a úsáid i gceart agus le cúram. I gcásanna mar seo, ní mór do tháirgeoirí rabhadh a thabhairt do thomhaltóirí faoi na contúirtí a bhaineann le drochúsáid an táirge. Ba cheart go mbeadh rabhadh le feiceáil ar lipéadú an táirge cosúil le ‘Ná fág lasair nocht gan feighil’ chun an chontúirt seo a shoiléiriú.

Má dhéantar dochar duit de bharr táirge lochtaigh, d’fhéadfadh an táirgeoir, an t-allmhaireoir, agus i gcoinníollacha áirithe, an soláthraí a bheith freagrach as an damáiste a dhéantar. Agus measúnú á dhéanamh ar lochtaíl táirge, is iad na príomhchritéir a úsáidtear ná cur i láthair an táirge agus an úsáid a d’fhéadfaí a bhaint as go réasúnta. Ní mheastar táirge a bheith lochtach ach amháin nuair atá na coinníollacha úsáide curtha san áireamh. Má dhéanann tú neamhaird ar an rabhadh ar bhosca coinnle agus má fhágann tú iad ar lasadh i seomra gan feighil, ní bheidh aon chúiteamh agat má théann do sheomra trí thine.

Cén chaoi a bhfuil a fhios agam go bhfuil táirge sábháilte nó nach bhfuilω

Má tá an táirge clúdaithe ag Treoir ó rannóg faoi leith a leanann caighdeáin chosanta sláinte agus timpeallachta ní mór dó marc CE a iompar. Is lipéad le dronuilleog bhán é an marc CE ar tháirge ar a bhfuil na litreacha CE i litreacha dubha. Is dearbhú é ón táirgeoir an marc CE go leanann an táirge reachtaíocht uilig an Aontais Eorpaigh a bhaineann leis. Breathnaigh ar an marc CE.

Tá Oifig an Stiúrthóra Gnóthaí Tomhaltóirí freagrach as faire ar an margadh agus as comhlíonadh den Treoir Ghinearálta um Shábháilteacht Táirgí a chinntiú. Más maith leat tuairisc a dhéanamh ar tháirge a bhraitheann tú gan a bheith sábháilte téigh i dteagmháil le hOifig an Stiúrthóra Gnóthaí Tomhaltóirí.

Tá rialacha sábháilteachta táirgí sainiúla ag catagóirí táirgí áirithe – ina measc siúd tá:

Aisghairm táirge

Tá cosc ar tháirgeoirí táirgí contúirteacha a chur ar mhargadh an AE. Má aimsítear amach go bhfuil táirge contúirteach, baintear de na seilfeanna é nó ‘aisghairtear’ é. Tarlaíonn sé seo nuair a thógann táirgeoirí ar ais míreanna atá ar díol nó míreanna atá díolta do thomhaltóirí cheana féin, mar gheall go bhfuil siad ceaptha a bheith contúirteach.

Tá tomhaltóirí i dteideal aisíocaíochta nó athsholáthair má cheannaíonn siad míreanna mí-shábháilte. Más indéanta é, rachaidh an comhlacht i dteagmháil leatsa nó le tomhaltóirí eile go díreach faoin táirge contúirteach. De rogha air sin, cuirfidh an comhlacht fógraí sna meáin náisiúnta nó sa phreas chun aird a tharraingt ar aisghairm an táirge. Coinníonn an Coimisiún um Iomaíocht agus Cosaint Tomhaltóirí sonraí na táirgí cuimhne ar a láithreán gréasáin.

Tugann an Coimisiún Eorpach treoir do dhéantúsóirí ar an gcaoi le haisghairm táirge a bhaint amach. Tá sonraí de na táirgí go léir a d’aisghairm an tAE le feiceáil ar láithreán Gréasáin RAPEX. Is éard is RAPEX ann an Córas Mear-Fholáirimh do Tháirgí (seachas Táirgí Bia). Clúdaíonn an córas mear-fholáirimh seo na táirgí go léir (nach bia nó cógas leighis é, a bhfuil córais acu seo atá cosúil leis seo) a d’fhéadfadh tomhaltóirí a úsáid. Cinntíonn an córas seo mearchumarsáid idir na ballstáit mura bhfuil an mhír sábháilte.

Aisghaireadh bia-ábhair chontúirteacha tríd na heagraíochtaí bia náisiúnta. (In Éirinn, an tÚdarás um Shábháilteacht Bia). Aisghairtear cógas leighis chontúirteach trí an tÚdarás Rialála Táirgí Sláinte agus an Roinn Sláinte.

Conas iarratas a dhéanamh

Má tá tú buartha faoi shábháilteacht táirge ar bith, is féidir leat teagmháil a dhéanamh leis an Coimisiún um Iomaíocht agus Cosaint Tomhaltóirí (CCPC). Déanann an CCPC faire ar an margadh le cinntiú go leantar na rialacha maidir le sábháilteacht táirgí. Tá an chumhacht ag an CCPC na táirgí mí-shábháilte a bhaint den mhargadh agus an dlí a chur ar tháirgeoirí nó allmhaireoirí na dtáirgí mí-shábháilte.

Is féidir leat tuilleadh eolais a fháil ar shábháilteacht an táirge ar an láithreán gréasáin CCPC agus ar shuíomh gréasáin an Choimisiúin Eorpaigh.

Cá háit a ndéanfaidh mé iarratas

An Coimisiún um Iomaíocht agus Cosaint Tomhaltóirí

Teach Bloom
PO Bosca 12585
Sráid an Iarnróid
Baile Átha Cliath 1
Éire

Uaireanta Oscailte:- Línte oscailte Luan - Aoine 9rn - 6in
Teil:(01) 402 5555
Lóghlao:1890 432 432
Facs:(01) 402 5501
Láithreán Gréasáin: http://www.ccpc.ie

Údarás Um Chaighdeáin na hÉireann

1 Cearnóg Swift
Northwood
Seantraibh
Baile Átha Cliath 9
Éire

Teil:+353 (0)1 807 3800
Facs:+353 (0)1 807 3838
Láithreán Gréasáin: http://www.nsai.ie
R-phost: nsai@nsai.ie

Page edited: 4 April 2014