Anseo atá tú: Baile > Gnóthaí Tomhaltóirí > Cosaint Tomhaltóirí > Praghsáil > Praghsáil earraí agus seirbhísí in Éirinn

Praghsáil earraí agus seirbhísí in Éirinn

Eolas

Ní bhíonn aon rialuithe praghsanna ann in Éirinn go ginearálta. Ciallaíonn sé sin, cé is moite de roinnt eisceachtaí, nach bhfuil aon reachtaíocht ann ina maítear go follasach uasluach agus íosluach ar chóir a bheith ag aon táirge ná seirbhís. Is é an fáth is mó dó seo ná chun iomaíocht a chur chun cinn i measc miondíoltóirí agus soláthróirí seirbhísí. Bíonn sé fútsa féin, ámh, ‘margaíocht’ a dhéanamh do na táirgí is mó luacha. Má shíleann tú luachanna earraí nó seirbhísí a bheith ró-ard, féadfaidh tú an méid sin a chur in iúl don miondíoltóir. Ba cheart go mb’fheasach duit nach mbíonn an miondíoltóir i mbun aon chiona i ngearradh praghsanna a bhíonn níos airde ná cinn a gcomh-iomaitheoirí. Má bhraitheann tú go mbítear ag gearradh praghas ró-ard ort, bíonn an rogha agat an mhír nó an tseirbhís chéanna a cheannach in áit éigin eile.

Rialacha

Tá ann do I.R. Uimh. 639 de 2002 Rialúcháin na gComhphobal Eorpach (Riachtanais chun Praghsanna Táirgí a Tháscadh) 2002 agus do na hOrduithe Taispeána Praghais éagsúla freisin (Na hOrduitheTaispeána Lónadóireachta, Peitril agus Díosail, Praghsanna Deochanna, Gruagaireachta agus Cáin san Áireamh) chun a chinntiú go mbíonn a ndóthain eolais ag tomhaltóirí ar phraghsanna chun comparáidí a dhéanamh idir táirgí agus seirbhísí. Faoi Rialúcháin um Riachtanais chun Praghsanna Táirgí a Tháscadh na CE 2002, ní mór do mhiondíoltóirí agus soláthróirí seirbhísí in Éirinn praghas táirge a thaispeáint) agus ní mór dó a bheith in euro. Ní foláir praghsanna aonaid do tháirgí a dhíoltar trí mheáchan, toirt nó tomhas a thaispeáint freisin (mar shampla, praghas in aghaidh an líotair, an chileagraim nó an mhéadair chearnaithe). Toirmeascann an tAcht um Chosaint Tomhaltóirí 2007 táscadh bréagach nó míthreorach faoi phraghas ná praghas molta d'earraí nó seirbhísí. Ní mór do na praghsanna a thaispeántar a bheith iomlán, agus níor cheart aon mhuirir fholaithe a bheith leo. Faoin Ordú um Phraghsanna agus Muirir (Ráitis le Cáin san Áireamh), 1973 ní foláir gach cáin a áireamh le gach praghas d'earraí agus seirbhísí a bhíonn ar fáil don tomhaltóir, lena n-áirítear an Cháin Bhreisluacha (CBL). Is eisceachtaí dóibh sin iad na hearraí atá ceaptha do chustaiméir gnó amháin (cosúil le siopaí ina ligtear innealra ar fruiliú srl.). Tuairiscítear anseo na dlíthe sonracha maidir le taispeáint praghsanna i mBeáir, Bialanna, Stáisiúin Seirbhíse agus Gruagairí Leagtar amach sa cháipéis freisin na riachtanais sonracha maidir le fógraíocht na bpraghsanna do mhuirir aeir agus cruthúnais cheolchoirme agus amharclainne. Má dhéanann miondíoltóir meancóg agus gur mó é praghas iarbhír na míre ná mar a thaispeántar – bíonn cearta éigin/áirithe ag miondíoltóirí. Ní gá dóibh go huathoibríoch na hearraí a dhíol leat ag an bpraghas a mhaítear. Is í freagracht an mhiondíoltóra í an mheancóg a cheartú chomh luath agus is féidir. Má ghearrann an miondíoltóir muirir go feasach ar tháirge ná mar a thaispeántar d’fhéadfaí go mbeidís i mbun ciona. Má insítear an praghas ceart duit sula n-íocann tú, go ginearálta ní bhíonn aon cheart ar shásamh agat. Má thugann tú earráid faoi deara tar éis duit íoc, ba cheart duit an t-ábhar a thabhairt os comhair aird an mhiondíoltóra ar dóichí go n-íocfaí an difear leat. Féadann tú an t-ábhar a thuairisciú d’Oifig an Stiúrthóra Gnóthaí Tomhaltóirí freisin. Fiosróidh an oifig an gearán leis an gcuspóir chun comhall leis an Acht sa todhchaí a chinntiú. Ní hionann é seo agus sásamh airgeadais don ghearánaí faoi leith ámh

Is ionann go díreach do chearta nuair a cheannaíonn tú míreanna nó seirbhísí i ndíolachán agus ag aon am eile. Má thaispeántar laghdú ar mhír éigin, ní foláir ná gur bhailí an praghas roimhe sin ar feadh 28 lá i rith na dtrí mhí roimhe sin.

Rialachán na bpraghsanna

Bíonn rialachán i bhfeidhm ar roinnt praghsanna (go háirithe seirbhísí / fóntas). Ciallaíonn sé seo go gcaitheann an soláthróir seirbhíse nó an miondíoltóir iarratas a dhéanamh don rialaitheoir tionsclaíochta ar cheadú d’aon ardú i bpraghas. Áirítear leis na samplaí is suntasaí an leictreachas, teileachumarsáid agus seirbhísí poist. Sna cásanna seo, ní mór do sholáthróirí leictreachais iarratas a dhéanamh chuig an gCoimisiún um Rialáil Fuinnimh agus ní foláir do sholáthróirí ceannasacha sna margaí poist agus teileachumarsáide a chur isteach go ComReg d’fhorcheadú na n-athruithe praghais. Ní fhéadann soláthróirí na seirbhísí seo níos mó ná na praghsanna ceadaithe a ghearradh. Ní chaitheann soláthróirí na seirbhísí airgeadais a chur isteach ar fhorcheadú um athruithe praghais. (Mar shampla, mar a mbíonn athrú ar mhuirir bhainc, nó do rátaí úis). Ní mór do sholáthróirí seirbhíse airgeadais an rialaitheoir a chur ar an eolas, Banc Ceannais na hÉireann i dtaobh aon athruithe den saghas sin.

Praghsáil aonaid

Is uirlis úsáideach í an phraghsáil aonaid chun comparáid a dhéanamh idir praghsanna. Is fíor-úsáideach í nuair a bhítear ag cur praghsanna bia agus grósaeireachta i gcomparáid le chéile agus na táirgí ag teacht i bpacáistí de shaghsanna éagsúla. Insíonn an praghas ar tháirge duit faoin méid a íocann tú ar mhír. Is é praghas an chileagraim, an líotair, an mhéadair, an mhéadair chearnaithe nó an mhéadair chiúbaigh, ámh, a insítear duit leis an bpraghas aonaid. Cuidíonn an phraghsáil aonaid leat costais na mbrandaí agus na saghsanna éagsúla a chur i gcomparáid a chéile gan áireamh casta a dhéanamh. Leagann Rialúcháin na gComhphobal Eorpach (Riachtanais chun Praghsanna Táirgí a Tháscadh) 2002 I.R. Uimh. 639 de 2002 síos nach mór praghsanna aonaid a thaispeáint ar nó gar don mhír féin. Bíonn eisceachtaí ann do thrádálaithe nach bhfuil an trealamh acu do phriontáil na lipéad do chiumhais na seilfeanna nó do scanadh ag an láthair díolta. Ní fheidhmíonn na Rialúcháin ach amháin do tháirgí a dhíoltar leis an tomhaltóir faoi leith.

Trí úsáid na praghsála aonaid, is furasta do dhuine costas aon bhranda agus aon saghas pacáiste a chur i gcomparáid a chéile. Cuimhnigh gan ach míreanna comhchosúla a chur i gcomparáid a chéile. Ní chuideoidh an phraghsáil aonaid leat luach cothaithe nó fachtóirí eile a chur i gcomparáid a chéile, ar nós caoithiúlachta agus blasanna pearsanta.

Iomaíocht sa láthair mhargaidh

Tá ann don Dlí Iomaíochta chun cosaint agus tairbhe a thabhairt do thomhaltóirí. Is cleachtais fhrith-iomaíochta iad na cleachtais ghnó a choscann nó a laghdaíonn an iomaíocht i margadh éigin. D’fhéadfaí go n-íocfadh na tomhaltóirí praghsanna ní b’airde de bharr iompar frith-iomaíoch ag gnólachtaí. Tá ann don Údarás Iomaíochta chun a chinntiú nach dtarlaíonn iompar frith-iomaíoch. Má fheictear duit go mbíonn gach soláthróir ag gearradh an phraghais chéanna ar mhír nó seirbhís, d’fhéadfadh é seo a bheith ina iompar frith-iomaíoch agus ba chóir é a thuairisciú don Údarás Iomaíochta. Léigh tuilleadh faoi ghearán a dhéanamh chuig an Údarás Iomaíochta anseo.

Áirítear leis na cleachtais fhrith-iomaíochta:

  • Socrú praghsanna, nuair a théann cuideachtaí i gcuibhreannas le praghsanna a shocrú. Is é sin le rá go n-aontaíonn na gnólachtaí a dhíolann an mhír chéanna faoi na praghsanna ar chóir a ghearradh ar tháirge nó seirbhís faoi leith.
  • An Ceangal, mar a nasctar táirgí éagsúla le chéile chun rogha na dtomhaltóirí a chúngú.
  • Cothabháil phraghas na hathdhíola, mar nach gceadaítear d’athdhíoltóirí praghsanna a shocrú go neamhspleách.

Is iondúil gur deacair do ghnólacht cleachtais fhrith-iomaíochta a úsáid mura mbíonn cumhacht shuntasach sa mhargadh ag na comhpháirtithe.

Conas iarratas a dhéanamh

Má tá gearán agat maidir le praghsáil aon earra ná seirbhís, ba cheart duit tosú leis an ábhar a phlé leis an miondíoltóir. B’fhéidir go mbeadh míniú simplí ann dó seo, cuir i gcás gur cuireadh lipéad mícheart ar mhír éigin. Má tá gearán agat maidir le praghsáil aon earra ná seirbhís, ba cheart duit tosú leis an ábhar a phlé leis an miondíoltóir. B’fhéidir go mbeadh míniú simplí ann dó seo, cuir i gcás gur cuireadh lipéad mícheart ar mhír éigin..

Má bhíonn tú fós míshásta le do ghearánsa faoi ábhair phraghsála ba chóir duit dul i dteagmháil leis an Gníomhaireacht Náisiúnta do Thomhaltóirí, an tÚdarás Iomaíochta nó na Rialaitheoirí Tionsclaíochta

Cá háit a ndéanfaidh me iarratas

An Gníomhaireacht Náisiúnta do Thomhaltóirí

4 Bóthar Fhearchair
Baile Átha Cliath 2
Éire

Uaireanta Oscailte:- Línte oscailte Luan - Aoine 9rn - 6in
Teil:(01) 402 5555
Lóghlao:1890 432 432
Facs:(01) 402 5501
Láithreán Gréasáin: http://www.consumerhelp.ie/

An tÚdarás Iomaíochta

Teach Parnell
14 Cearnóg Parnell
Dublin 1
Ireland

Teil:+353 (0)1 8045400
Facs:+353 (0)1 804 5401
Láithreán Gréasáin: http://www.tca.ie
R-phost: info@tca.ie

Dáta an Leasaithe Deireanaigh: 13 July 2010

Teanga

English

Ábhar Gaolmhar

  • Taispeáint Praghsanna d'Earraí agus Seirbhísí
    Tá rialacha dochta ann in Éirinn faoin tslí ina dtaispeántar praghsanna táirgí agus seirbhísí do thomhaltóirí. Faigh amach faoi do chearta agus faoi dhualgais ghnólachtaí
  • Téarmaí Éagóracha i gConarthaí Tomhaltóirí
    Tá cosaint dhlíthiúil ag tomhaltóirí na hÉireann in aghaidh téarmaí éagóracha sna conarthaí a déantar leo. Céard is téarma éagórach ann i gconradh le tomhaltóir? Faigh amach faoi do chearta anseo.
  • Conas gearán tomhaltóra a dhéanamh
    Soláthraítear cearta áirithe faoi reachtaíocht tomhaltóirí na hÉireann do cheannach earraí nó seirbhísí. Leideanna ar conas gearán a thabhairt go héifeachtach.

Téigh i dteagmháil linn

Má tá ceist agat a bhaineann leis an ábhar seo, is féidir leat glao a chur ar an tSeirbhís Ghutháin um Fhaisnéis do Shaoránaigh 0761 07 4000 (Luan go hAoine idir 9rn agus 8in) no trí bhualadh isteach san Ionad Faisnéise do Shaoránaigh is gaire duit.