Ciandíolachán

Rialacha

Faoi Rialacháin 2001 an AE (Cosaint Tomhaltóirí i dtaobh conarthaí déanta le cianchumarsáid) (Ionstraim Reachtúil 207 de 2001):

• Ní mór do sholáthraithe an conradh a chur i gcrích taobh istigh de 30 lá ón am gur cuireadh an t-ordú isteach ach amháin sa chás go bhfuil a mhalairt aontaithe leis an tomhaltóir
• Sa chás nach bhfuil an soláthraí in ann a c(h)uid den chonradh a chomhlíonadh, ní mór dó/dí é sin a chur in iúl don tomhaltóir agus tá aisíoc taobh istigh de 30 lá ag dul dó/di. Is féidir dliteanas ar an aisíoc seo a chur as an áireamh le réamhchonradh idir an soláthraí agus an tomhaltóir sa chás is gur imeachtaí siamsaíochta taobh amuigh atá i gceist.
• Muna mbíonn na hearraí a theastaíonn ón tomhaltóir ar fáil is féidir earraí de chomhluach a chur ar fáil. Is féidir é seo a dhéanamh sa chás amháin gur aontaigh an tomhaltóir leis an socrú seo roimh an gconradh a dhéanamh agus nuair a chuirtear in iúl don tomhaltóir gurb amhlaidh atá má dhéanann sé/sí cinneadh éirí as an gconradh ní thitfidh aon chostas air/uirthi na hearraí de chomhluach a chur ar ais chuig an soláthraí.

Ní chlúdaíonn an Treoir agus na Rialacháin:

• Seirbhísí airgeadais, árachas ná baincéireacht mar shampla
• Conarthaí a chuirtear i gcrích le hinnill díolacháin uathoibríocha nó áitribh uathoibríocha tráchtála
• Conarthaí a chuirtear i gcrích le hoibrithe teleachumarsáide tríd úsáid teileafóin phoiblí
• Conarthaí le talamh a dhíol
• Ceantanna.

Sa bhreis ar sin ní bhaineann na Rialacháin le:

• Bia agus deoch a thugann seachadóirí go rialta chuig an tomhaltóir ina t(h)each cónaithe nó ina (h)áit oibre (mar shampla, bainne a sheachadadh). Ach, tá gnóthaí aon uair amháin clúdaithe.
• Conarthaí le lóistín, córas taistil, lónadóireacht nó seirbhísí siamsaíochta a sholáthar nuair atá dualgas glactha ag an soláthraí na seirbhísí seo a sholáthar faoi am nó dáta faoi leith (mar shampla, ticéid eitleáin, traenach nó ceolchoirm nó lóistín in áirithe in óstán).

Cuimhnigh go mbeidh cosaint ann duit i gcónaí faoi ghnáthreachtaíocht an tomhaltóra is cuma más in Éirinn nó i mballstát eile a cheannaíonn tú na hearraí, mar shampla má cheannaíonn tú na hearraí sa RA beidh cosaint ann duit faoi Rialacháin Chiandíolacháin agus faoi Acht um Dhíolachán Earraí 1979 an RA.

An Cianchonradh

Ní mór go mbeadh na nithe seo luaite i gcianchonradh:

• Ainm agus seoladh an tsoláthraí
• Ainm an Tomhaltóra
• Príomh-thréithe na n-earraí nó seirbhísí
• Praghas na n-earraí - gach cáin san áireamh
• Costais seachadta, nuair is cuí
• Socruithe íocaíochta
• An ceart a bheith ag duine ordú a chur a chur ar ceal
• Bunthréimhse an chonartha
• An tréimhse ina bhfuil an conradh oscailte don tomhaltóir glacadh leis ar na téarmaí luaite
• An costas cumarsáide idir an mbeirt má tá sé ós cionn bunráta.

Níl cianchonarthaí infheidhmithe muna bhfuil an t-eolas seo curtha ar fáil ag an soláthraí roimh an gconradh a chur i gcrích agus muna bhfuil sé ráite go soiléir gur le cúinsí tráchtála atá an conradh molta. Ní mór don soláthraí é seo a chur in iúl i scríbhinn don tomhaltóir.

Daingniú i scríbhinn

Ní mór don soláthraí an conradh a dhaingniú i scríbhinn leis an tomhaltóir roimh nó ag an am go ndéantar an t-earra nó an tseirbhís a sheachadadh. San áireamh sa dhaingniú scríofa seo ba cheart go mbeadh:

• Seoladh poist gur féidir gearáin a sheoladh chuige
• Míniú ar an mbealach gur féidir an conradh a chur ar neamhní
• Na coinníollacha a bhaineann le conradh a chur ar ceal muna bhfuil tréimhse teoranta luaite leis nó más conradh a mhaireann ar feadh níos mó ná bliana atá ann
• Eolas maidir le seirbhísí tar éis díolacháin agus bannaí atá i gceist. Má tá an conradh déanta le comhlacht Éireannach beidh an t-eolas seo leagtha síos san Acht um Dhíolachán Earraí agus Soláthar Seirbhísí, 1980. Má tá an conradh déanta le comhlacht taobh amuigh d'Éirinn, go ginearálta, braitheann na rialacha a bhaineann leis an gconradh leis an reachtaíocht sa tír sin agus ba cheart iad a leagan síos sa chonradh.

Tréimhse fuaraithe

Tá tréimhse fuaraithe de 7 lá ag dul do thomhaltóirí, tréimhse a thosnaíonn leis an lá ar a bhfaigheann siad an táirge. I gcás seirbhísí, tosnaíonn an tréimhse fuaraithe ar an lá gur cuireadh an conradh um chiandíolachán i gcrích nó an lá go bhfuair an tomhaltóir daingniú i scríbhinn den chonradh. Is féidir leis an tomhaltóir cianchonarthaí a chur ar ceal gan aon fáth a thabhairt agus gan aon chostas titim air/uirthi ná aon phionóis eile seachas b'fhéidir costais na n-earraí a chur ar ais sa tréimhse fuaraithe. Má theipeann ar sholáthraí daingniú i scríbhinn a chur ar fáil déantar an tréimhse fuaraithe a mhéadú chuig trí mhí ón dáta go bhfuair an tomhaltóir na hearraí nó an dáta gur cuireadh an conradh le seirbhísí a sholáthar i gcrích.

Nuair a chuirtear conradh ar ceal, ní mór don chiandíoltóir aisíoc a chur ar fáil don tomhaltóir taobh istigh de 30 lá. Cuirfear ar neamhní freisin aon chomhaontú creidmheasa a cuireadh i gcrích ag am an chonartha nuair a dhéantar an conradh féin a chur ar ceal.

Ní ghlacfar, áfach, le conradh a chur ar ceal sna cúinsí seo a leanas:

• Tá tús curtha cheana leis na seirbhísí a sholáthar le haontú an tomhaltóra
• Braitheann praghas na n-earraí nó na seirbhísí ar athruithe sa mhargadh airgeadais nach bhfuil aon smacht ag an soláthraí orthu
• Ní féidir na hearraí a chur ar ais mar gheall gur déanadh iad de réir sainchuntas an tomhaltóra
• Gur caiséid fuaime/fístéipe nó bogábhar ríomhaireachta atá i gceist agus go bhfuil a séala briste ag an tomhaltóir
• Gur nuachtáin nó irisleabhair iad na hearraí
• Gur seirbhísí cearrbhachais nó crannchuir atá i gceist.

Cáin iníoctha ar earraí

Nuair a dhéantar earraí a ordú ó stát eile den AE tá CBL iníoctha ag an ráta cuí i do thír féin nó ag an ráta cuí i dtír an díoltóra. Go ginearálta, gearrfaidh an díoltóir an ráta is fearr gur féidir agus bíonn sé san áireamh go hiondúil sa phraghas atá luaite do na hearraí.

Calaois Chárta Creidmheasa

Má baineadh úsáid chalaoiseach as cárta creidmheasa is féidir leis an tomhaltóir íocaíochtaí ar bith a rinneadh faoi chianchonradh a chur ar ceal agus tá sé/sí i dteideal aisíocaíochta ar na híocaíochtaí sin láithreach. Is féidir íocaíochtaí a chur ar ceal ach dul i dteagmháil leis an mbanc nó leis an gcumann foirgníochta lena bhfuil an cuntas creidmheasa agat. Ba cheart an uimhir ghutháin a choinneáil in áit sábháilte i gcónaí ar fhaitíos í a bheith ag teastáil uait.

Má fheiceann tú nó fiú má cheapann tú go bhfuil úsáid chalaoiseach dhá bhaint as do chárta ba cheart duit dul i dteagmháil leis an institiúid airgeadais chuí láithreach.

Má baineadh úsáid chalaoiseach as do charta, ní féidir le do fiachas dul thar 150 euro de réir Moladh AE 97/489/EC. Bíonn an fiachas in Éirinn, áfach, níos lú i ngníomh.

Díolachán Inertia

Tá sé in aghaidh an dlí ag soláthraí íocaíocht a lorg ar sheirbhísí nár iarr an tomhaltóir. Sampla maith iad clubanna leabhar agus is iad is coitianta a bhaineann úsáid as díolachán inertia. Má chuireann comhlacht earra chugat nár ordaigh tú agus mura féidir é a chur ar ais sa phost ní féidir leis ansin sonrasc a chur chugat don earra ná an dlí a chur ort le fiach a bhailiú. Ach, má tá conradh agat le comhlacht agus má fhaigheann tú leabhair nó dlúthdhioscanna nach dteastaíonn uait ba cheart duit an conradh a scrúdú ar fhaitíos go bhfuil iachall ort earraí a ghlacadh 4 nó 5 bhabhta sa bhliain. Sa chás seo, ní féidir a rá gur díolachán inertia atá i gceist. Tá sé fíor-thábhachtach mar sin duit an conradh a léamh go soiléir sula gceanglaíonn tú tú féin leis.

Ní féidir cianchonarthaí a chur i bhfeidhm má bhain an soláthraí úsáid as inneall uathoibríoch le glaoch nó as inneall facs leis an gconradh a chur i gcrích gan cead an tomhaltóra a bheith faighte ar dtús.

Do chearta mar thomhaltóir a chur ar neamhní

Ní féidir le tomhaltóir na cearta a bhronnann Rialacháin an AE 2001 (Cosaint tomhaltóirí i dtaobh conarthaí déanta le cianchumarsáid) (Ionstraim Reachtúil 207 de 2001) air/uirthi a chur ar neamhní.