Orduithe cothabhála agus comhaontuithe

Eolas

Tá freagracht dlíthiúil in Éirinn ar thuismitheoirí, cibé acu pósta nó neamhphósta, a chothabháil leanaí atá i gcleithiúnas agus ar chéilí / páirtnéirí sibhialta dá chéile a chothabháil de réir a n-acmhainní. Is féidir airgead cothabhála a íoc go tréimhsiúil, (mar shampla go seachtainiúil, nó go míosúil) nó ina chnapshuim. Is amhlaidh in Éirinn nach dtugann íoc cothabhála cearta rochtana nó caomhnóra do thuismitheoir as féin.

Cothabháil deonach

I gcásanna ina mbíonn tuismitheoirí nó céilí / páirtnéirí sibhialta atá scartha, is féidir leo a dhéanamh ar chomhaontuithe neamhfhoirmiúla maidir le cothabháil. Is féidir leis seo oibriú go maith nuair a bhíonn an dá pháirtí réasúnta agus cothrom - ach bíonn sé deacair a mheasúnú cé mhéad cothabhála ar cheart a íoc. D'fhéadfadh sibh suí síos agus costais (seachtainiúla, míosúla srl.) an linbh a bhreacadh síos. Má bhíonn sé deacair daoibh teacht ar shocrú a shásaíonn an bheirt pháirtithe, d'fhéadfadh idirghabháil cabhrú libh. Ina ionad sin, is féidir leis an dá pháirtí a gcomhairleoir féin a fhostú chun feidhmiú mar idirbheartaí ar chomhaontú. Is féidir leis an dá pháirtí an comhaontú seo a shíniú ansin, agus is féidir riail cúirte a dhéanamh de níos déanaí. Ciallaíonn riail cúirte go mbeidh an éifeacht chéanna ag na comhaontuithe seo le hordú cothabhála (féach thíos). Ní féidir le haturnae feidhmiú don bheirt thuismitheoirí sa chás sin, mar go bhféadfadh coimhlint leasa a bheith i gceist.

Is féidir aistriú maoine nó íoc cnapshuime a bheith i gceist in aontuithe neamhfhoirmiúla mar é seo, ach ní féidir leis fáil réidh leis an bhféidearthacht iarratas a dhéanamh ar ordú cothabhála tríd na cúirteanna sa todhchaí.

Orduithe cothabhála

Mura féidir leis na páirtithe aontú ar chothabháil, is féidir le ceachtar páirtí iarratas a dhéanamh ar ordú cothabhála sa chúirt. Is féidir iarratas i gcomhair cothabhála a dhéanamh sa Chúirt Dúiche nó sa Chúirt Chuarda.

Is féidir le duine atá ag lorg ordú cothabhála ionadaíocht a dhéanamh air féin nó uirthi féin. Ba chóir do dhuine atá ag lorg ordú cothabhála seiceáil i gcónaí an bhfuil siad i dteideal cúnaimh dhlíthiúil, nó dul i dteagmháil le haturnae príobháideach chun costas an iarratais a mheas. Is féidir costas an iarratais a thabhairt i gcoinne an pháirtí a bhí ag diúltú cothabháil a íoc má cheapann breitheamh go bhfuil sé seo cuí.

Tá cothabháil bronnadh chuig páirtí sibhialta ar mhaithe leo féin cé go bhfuil cothabháil bronnadh le tuismitheoir neamhphósta ar mhaithe lena leanbh. Is féidir cothabháil a bhronnadh ar chéile i gcomhair a s(h)ochair féin nó sochair linbh atá faoi 18 bliain d'aois nó faoi 23, má tá an páiste in oideachas lánaimseartha. Má tá míchumas meabhrach nó fisiciúil ar pháiste a chiallaíonn nach mbeidh ar a c(h)umas é/í féin a chothú go hiomlán, áfach, níl aon teorainn aoise ar lorg na cothabhála chun tacú leo.

Ní mór do gach páirtí a gcuid airgeadais a nochtadh don chúirt, agus déanfaidh an breitheamh cúinsí uile an teaghlaigh a thógáil san áireamh agus é/í ag déanamh ordú cothabhála.

Cur i bhfeidhm ordú cothabhála

I gcásanna mar a dteipeann ar tuismitheoir/céile/páirtí sibhialta cloí le hordú cúirte agus nach n-íocann sé/sí an méid a dámhadh, is féidir Ordú Astú Tuillimh a lorg ón gcúirt, má tá an duine i bhfostaíocht nó ar phinsean príobháideach. Mar thoradh ar an ordú seo is amhlaidh a bhíonn an tsuim cothabhála á hasbhaint ag an bhfoinse ag fostóir an duine. Má tá an tuismitheoir/céile/páirtí sibhialta féin-fhostaithe, is féidir Toghairm Forfheidhmithe a lorg.

Tá an Dlí Sibhialta (Forálacha Ilghnéitheacha) 2011 (pdf) a leasú ar an reachtaíocht a thabhairt do na Cúirte Dúiche an chumhacht ag féachaint le mainneachtain ag tuismitheoir/céile/páirtí sibhialta chun déanamh de réir ordaithe cúirte mar díspeagadh cúirte agus chun déileáil leis dá réir sin, lena n-áirítear trí príosúnachta

Is féidir leis an gCúirt Dúiche - agus í ag déanamh ordú cothabhála - a threorú go ndéanfaí an íocaíocht faoin ordú chuig Cléireach na Cúirte Dúiche má shíleann an chúirt go mbeadh sé cuí é sin a dhéanamh. Is féidir leis an gCúirt Chuarda - mar chuid dá hordú - a threorú go mbeidh ordú cothabhála iníoctha tríd an gCúirt Dúiche. Tá córas íocaíochtaí ríomhairithe go hiomlán ag an gCúirt Dúiche i gcomhair fháil agus tharchur íocaíochtaí faighte. Déantar gach íocaíocht a fhaightear a sheoladh láithreach go dtí an céile a gheobhaidh í ar an lá céanna a fhaightear í. Bíonn ríomhphrionta de gach íocaíocht ar fáil do cheachtar páirtí ar a iarraidh.

Is féidir orduithe cothabhála a chur i bhfeidhm i ngach tír den Aontas Eorpach agus i dtíortha atá ina bpáirtí do Choinbhinsiún na Náisiún Aontaithe ar Ghnóthú Íocaíochtaí Cothabhála thar Sáile.

Cothabháil tar éis scaradh, colscaradh agus díscaoileadh

Faoi dhlí na hÉireann, níl aon bhriseadh glan ó oibleagáid duine a gcéile agus a bpáistí a chothú, nó do na comhpháirtithe sibhialta chun tacú lena chéile. Ní féidir clásal i gComhaontú Scartha - a deir nach ndéanfaidh céile/páirtí sibhialta cothabháil a lorg sa todhchaí nó méadú ar chothabháil a lorg - a chur i bhfeidhm. Is féidir leis an gcéile/páirtí sibhialta iarratas a dhéanamh ar ordú cothabhála, agus déanfaidh an chúirt an t-iarratas sin a mheas, go háirithe má d'athraigh cúinsí na bpáirtithe ó shin nó mura raibh comhairle dlí ag an gcéile/páirtí sibhialta ag an tráth ar forghníomhaíodh an comhaontú.

Is féidir le céile colscartha nó iar-páirtnéirí sibhialta iarratas a dhéanamh sa chúirt ar ordú cothabhála nó ar leagan d'ordú cothabhála tar éis don fhoraithne colscartha/díscaoilte a bheith deonta. Is é an t-aon urchosc atá ar iarratas ná athphósadh nó comhpháirtíocht sibhialta nua an duine atá ag lorg an ordaithe.