Caidrimh

Eolas

Caidrimh chomhchónaitheacha

Níl na cearta ná na hoibleagáidí dlíthiúla céanna ar lánúineacha comhchónaithe agus atá ar lánúineacha pósta nó páirtnéireachtaí sibhialta i ndlí na hÉireann. Tá impeachtaí tábhachtacha aige seo do roinnt réimsí i do shaol – ina n-áirítear cearta oidhreachtúla, úinéireacht réadmhaoine, cúram agus caomhnóireacht leanaí, uchtú agus altramú. Tá scéim chúitimh do lánúineacha comhchónaithe a bhí i gcaidreamh comhchónaithe fadtéarmach.

Ag pósadh

Soláthraíonn eolasdoshaoranaigh.ie eolas a theastaíonn uait má tá tú ag pósadh in Éirinn agus thar lear, ina áirítear eolas ar bealaí difriúla dlíthiúla le pósadh, an chaoi a n-athróidh pósadh go stádas dlíthiúil, réamhriachtanais dhlíthiúla do phósadh, ceanglais fhógra, clárú pósta agus pósadh thar lear.

Caidrimh chomhghnéis

Roimh an 16 Samhain 2015, bhí foráil ann chun lánúineacha comhghnéis a chlárú mar pháirtnéireachtaí sibhialta. Aisghairtear an foráil seo i gcás páirtnéireachtaí nua sibhialta. Anois, áfach, is féidir le lánúineacha comhghnéis pósadh go dlíthiúil agus na cearta agus na dualgais chéanna a bheith acu i leith a chéile ná mar atá ag lánúineacha nach den ghnéas céanna iad. I gcás lánúin i bpáirtnéireacht shibhialta, is féidir leo fáil pósta freisin. Tá tuilleadh eolais ar fáil ar CitizensInformation.ie faoi mar a athraíonn an pháirtnéireacht shibhialta do stádas dlíthiúil.

cearta lanúineacha comhghnéis atá ina gcónaí le chéile cosúil leis na cearta atá ag lánúineacha nach den ghnéas céanna iad atá ina gcónaí le chéile. Is é atá i gceist leis an gcuid den láithreán gréasáin seo a bhaineann le lánúineacha a bhfuil cónaí orthu lena chéile ná eolas ar ghnéithe éagsúla de do shaol le do pháirtí. Déanaimid cás an mháthreachais ionaid a phlé freisin.

Scaradh, colscaradh agus díscaoileadh

Is próiseas deacair agus trámach atá i gcríoch phósadh nó pháirtnéireacht shibhialta. Cabhróigh an t-eolas atá soláthartha ar shuíomh gréasáin Eolas do Shaoránaigh déileáil le gnéithe praiticiúla difriúla de chliseadh pósadh nó páirtnéireacht shibhialta.

Tá eolas ar fáil ar roghanna dlíthiúla tar éis cliseadh pósadh agus na roghanna dlíthiúla tar éis cliseadh pháirtnéireacht shibhialta, ar nós colscaradh, scaradh breithiúnach, comhaontaithe scartha agus díscaoileadh. Tá eolas freisin ar a tharlaíonn leis an teach teaghlaigh nó an comhtheach agus comhaontaithe cothabhála.

Seantuismitheoirí

Tá cearta ar leith ag seantuismitheoirí freisin maidir le garmhac/gariníon leo. Áit a bhfuil deacrachtaí ag seantuismitheoirí teagmháil a choinneáil le garmhac/gariníon is féidir leo cur isteach ar rochtain ar an leanbh tríd an gCúirt Dúiche. Is féidir cur isteach ar rochtain freisin má tá an leanbh faoi chúram FSS.

Is féidir le gaol ar bith, seantuismitheoir san áireamh, iarratas a dhéanamh ar an gcúirt le haghaidh coimeád leanbh. Ní thugann an cúirt ordú coimeádta de ghnáth gan comhthoiliú chaomhnóirí an linbh. Ach is féidir leo an comhthoiliú sin a ligeann thar ceal áfach, má cheaptar go rachadh sé chun leasa an linbh an t-ordú a dhéanamh. Áit a bhfuil na seantuismitheoirí ina bpríomhchúramóirí ar an leanbh agus nach bhfuil cothabháil chuí airgeadais á fáil ó dhuine amháin de na tuismitheoirí nó ón mbeirt acu, is féidir leis na seantuismitheoirí iarratas a dhéanamh ar an gCúirt Dúiche chun ordú cothabhála a fháil.

Is féidir le tuismitheoir duine éigin a ainmniú (seantuismitheoir san áireamh) mar chaomhnóir mura bhfuil an tuismitheoir féin ábalta, de dheasca breoiteachta nó gortaithe thromchúisigh, a bhfreagrachtaí caomhnóireachta a chur i bhfeidhm. Áit a bhfaigheann tuismitheoirí bás gan ann d’uacht ina bhfuil duine éigin ainmnithe chun bheith ina chaomhnóir/caomhnóir ar a leanbh, is féidir leis na seantuismitheoirí iarratas a dhéanamh ar an gCúirt Dúiche chun a bheith ceaptha ina gcaomhnóirí. Is féidir le seantuismitheoirí iarratas a dhéanamh ar chaomhnóireacht sna cásanna seo a leanas:

  • Má tá siad tar éis cúram laethúil a thabhairt don leanbh ar feadh tréimhse leanúnaí 12 mhí nó níos mó agus
  • Áit nach ann do thuismitheoir nó do chaomhnóir a bhfuil toilteanach nó ábalta a gcearta agus a ndualgais caomhnóireachta a chur i bhfeidhm maidir leis an leanbh

Déanfaidh an chúirt cinneadh maidir le cé chomh fairsing is a bheith cearta caomhnóireachta na seantuismitheoirí.

D’fhéadfadh seantuismitheoirí a bheith in ann garmhac/gariníon a uchtúa altramú.

tuilleadh eolais le fáil maidir le cearta seantuismitheoirí ar láithreán gréasáin Treoir. Tá leabhrán eolais foilsithe ag Treoir freisin dar teideal Being there for them (pdf) le haghaidh seantuismitheoirí leanaí nach bhfuil a dtuismitheoirí pósta.

Page edited: 26 September 2016