D’ainm a athrú trí ghníomhas aonpháirtí

Réamhrá

In Éirinn, is é is gníomhas aonpháirtí ann ná dearbhú sínithe ag duine lena gceanglaítear air/uirthi gníomh sonraithe a dhéanamh ó dháta an tsínithe ar aghaidh. Is é atá i ngníomhas aonpháirtí le haghaidh athrú ainm ná dearbhuithe (is é sin, ráiteas faoi mhionn nó mionnscríbhinn) go bhfuil tú ag tréigean úsáid d’iar-ainm, go n-úsáidfidh tú d’ainm nua i gcónaí agus go n-éilíonn tú ar gach duine d’ainm nua a úsáid.

D’ainm a athrú tar éis pósadh

Níl aon dualgas faoin dlí ná aon dualgas eile ar dhuine ar bith in Éirinn a (h)ainm a athrú tar éis pósadh. Is fíor go n-athraíonn roinnt daoine a sloinne de bharr traidisiúin agus cultúir amháin. D'fhéadfadh sé, mar shampla, go mbeidís ag cur in iúl go bhfuil siad tar éis ceangal le teaghlach nua agus go bhfuil siad ag glacadh leis an ainm nua dá bharr - ach is rogha shóisialta/ chultúrtha í sin amháin gan aon bhunús dlí léi.

Is trí úsáid agus trí iomrá a thuilleann tú d’ainm. Mar sin, má bhíonn duine ag iarraidh go n-aithneofaí é/í de réir a s(h)loinne pósta (nó aon ainm eile), ní gá dó/di ach an t-ainm sin a úsáid agus iarraidh ar dhaoine eile é a thabhairt air nó uirthi.

Sloinne linbh a athrú

Is féidir sloinne an linbh a athrú ar Chlár na mBreitheanna ach ní dhéantar é sin ach amháin in imthosca speisialta. Mar sin féin, is féidir sloinne an linbh a athrú trí ghníomhas aonpháirtí nó trí úsáid choiteann. Is féidir le leanaí atá idir 14 bliana d’aois agus 17 mbliana d’aois Gníomhas Aonpháirtí a fhorghníomhú iad féin, ach tá toiliú ón mbeirt tuismitheoirí ag teastáil. Sa chás go bhfuil an leanbh faoi bhun 14 bliana d’aois, ní mór do dhuine amháin de thuismitheoirí an linbh an Gníomhas Aonpháirtí a fhorghníomhú le toiliú an tuismitheora eile.

D’ainm a athrú trí ghníomhas aonpháirtí

Is é an buntáiste a bhaineann le d’ainm a athrú trí ghníomhas aonpháirtí ná go bhfuil fianaise dhoiciméadach agat ansin go bhfuil d’ainm athraithe. Glactar leis an bhfianaise sin, in éineacht le do theastas breithe, i gcás fhormhór na nósanna imeachta riaracháin. Dá bhrí sin, is réiteach éasca neamhchostasach iad ar fhormhór na deacrachtaí a d’fhéadfadh chun cinn nuair a athraíonn tú d’ainm.

Má d’athraigh tú d’ainm nuair a phós tú, ní gá duit gníomhas aonpháirtí a ghníomhú toisc go mbeadh do theastas pósta mar fhianaise ar d’athrú ainm.

Rialacha

Gníomhas aonpháirtí a fhorghníomhú

Is próiseas réasúnta simplí é gníomhas aonpháirtí a fhorghníomhú. Is féidir leat iarraidh ar aturnae é a dhéanamh nó is féidir leat féin é a dhéanamh. Dearbhaíonn tú gur thréig tú iar-ainm agus gur ghlac tú le hainm nua chun gach críche. Síníonn tú an gníomhas aonpháirtí i láthair finné. Ní mór don fhinné mionnscríbhinn (ar a dtugtar ‘mionnscríbhinn an fhinné atá ag fianú’) a mhionnú os comhair aturnae nó coimisinéir mionn freisin.

Féach ‘Conas iarratas a dhéanamh’ thíos.

An gníomhas a chlárú

Níl aon cheanglas ar an ngníomhas aonpháirtí a rollú i bPríomh-Oifig na hArd-Chúirte mar gheall, go ginearálta, nach mbíonn tionchar níos mó aige ná gníomhas aonpháirtí nach ndearnadh a rollú. Ní ghlacfaidh roinnt eagraíochtaí, áfach, ar nós na Seirbhíse Náisiúnta um Cheadúnas Tiomána (an NDLS), ach le gníomhas aonpháirtí a rinneadh a rollú. Má bhíonn iarratas á dhéanamh agat ar dheimhniú aitheantais inscne agus más mian leat gníomhas aonpháirtí a úsáid chun d’ainm a athrú, caithfear do ghníomhas aonpháirtí a rollú.

Déanann clárú an ghníomhais aonpháirtí d’athrú ainm a chur ar thaifead atá ar fáil don phobal. Ina theannta sin, sa chás go gcláraítear an gníomhas aonpháirtí, coinnítear taifead ar an athrú ainm sin le haghaidh aitheantas amach anseo agus is féidir cóip dheimhnithe den bhunghníomhas aonpháirtí cláraithe a fháil más gá.

Chun do ghníomhas aonpháirtí a chlárú, ní mór duit freastal i bpearsa. Beidh ort doiciméid áirithe a thabhairt leat in éineacht le foirm iarratais chomhlánaithe. Admhaítear san fhoirm iarratais go mbeidh sí ar fáil lena himscrúdú poiblí agus go bhfoilseofar í ar láithreán Gréasáin na Seirbhíse Cúirteanna tar éis í a chlárú.

Beidh ort dleacht stampála a íoc i leith an ghníomhais aonpháirtí freisin.

Féach ‘Conas iarratas a dhéanamh’ thíos.

Ceadúnas athrú ainm do náisiúnaigh neamh-AE

Faoi Alt 9 d’Acht na nEachtrannach, 1935, ní mór do dhuine nach náisiúnach den AE é/í atá 18 mbliana nó níos sine ceadúnas athrú ainm a fháil ó Sheirbhís Eadóirseachta agus Inimirce na hÉireann (SEIÉ) sula bhforghníomhóidh sé/sí gníomhas aonpháirtí. Is féidir leat foirm iarratais a fháil le haghaidh ceadúnas athrú ainm trí scríobh chuig an Rannóg um Athrú Ainm in SEIÉ.

Tugtar tuilleadh faisnéise ar cheadúnais athrú ainm ar láithreán Gréasáin Sheirbhís Eadóirseachta agus Inimirce na hÉireann.

Rataí

Gearrtar táille bheag ar mhionnscríbhinn an fhinné atá ag fianú a mhionnú os comhair coimisinéir mionnaturnae atá ag cleachtadh.

Níl aon ráta seasta táillí ann i gcás táillí dlí. Mar sin, ba cheart duit faisnéis ar tháillí den sórt sin a iarraidh roimh ré.

Má chláraíonn tú an gníomhas aonpháirtí i bPríomh-Oifig na hArd-Chúirte, beidh ort dleacht stampála €60 a íoc.

Conas iarratas a dhéanamh

Chun gníomhas aonpháirtí a fhorghníomhú, is féidir leat iarraidh ar aturnae é a dhéanamh nó is féidir leat féin é a dhéanamh. Is féidir leat teimpléad de ghníomhas aonpháirtí fásta a íoslódáil ó láithreán Gréasáin na Seirbhíse Cúirteanna. Ní mór an gníomhas a bheith priontáilte ar pháipéar gníomhais (atá ar fáil ó stáiseanóirí dlí). Síníonn tú an gníomhas aonpháirtí i d’iar-ainm agus i d’ainm nua. Ní mór duit é a shíniú i láthair finné.

Ní mór don fhinné bheith 18 mbliana d’aois ar a laghad. Ní mór dó/di an gníomhas aonpháirtí a shíniú mar fhinné. Ní mór dó/di mionnscríbhinn a mhionnú os comhair aturnae nó coimisinéir mionn freisin, agus iad ag lua gur fhianaigh sé/sí síniú an ghníomhais aonpháirtí. Is féidir leat teimpléid de mhionnscríbhinn an fhinné atá ag fianú a íoslódáil ó láithreán Gréasáin na Seirbhíse Cúirteanna.

Tá táille bheag a bhaineann leis an mionnscríbhinn a mhionnú os comhair aturnae nó coimisinéir mionn.

Más mian leat a athrú ar an t-ainm an linbh trí ghníomhas ba chóir duit dul i dteagmháil leis an bPríomh-Oifig na hArd-Chúirte agus a iarraidh le haghaidh samplaí de na doiciméid is gá.

Clárú

Ní gá an gníomhas aonpháirtí a chlárú i bPríomh-Oifig na hArd-Chúirte toisc nach bhfuil sé níos éifeachtaí ar bhealach ar bith ná gníomhas aonpháirtí nach bhfuil cláraithe. Más mian leat do ghníomhas aonpháirtí a chlárú, ní mór duit freastal i bpearsa ar an bPríomh-Oifig. Tá an tseirbhís do chuairteoirí i bpearsa ar an bPríomh-Oifig ar fáil maidineacha Dé Máirt agus Déardaoin ó 10.00am go 12.30pm.

Beidh ort an méid seo a leanas a dhéanamh:

  • An gníomhas aonpháirtí a fhorghníomhú i gceart
  • Fianaise ar d’iar-ainm a sholáthar (mar shampla, teastas breithe, teastas pósta, athrú ainm roimhe trí ghníomhas aonpháirtí, teastas eadóirseachta).
  • Ceadúnas athrú ainm a sholáthar (murar náisiúnach an AE thú)
  • Cruthúnas fótagrafach aitheantais a sholáthar

Ní mór duit foirm iarratais a chomhlánú. Is féidir leat foirm iarratais chun clárú do ghníomhas aonpháirtí a íoslódáil ó láithreán Gréasáin na Seirbhíse Cúirteanna.

Beidh ort dleacht stampála a íoc i leith an ghníomhais aonpháirtí freisin.

Tá tuilleadh faisnéise ar fáil ar láithreán Gréasáin na Seirbhíse Cúirteanna.

Cá háit a ndéanfaidh mé iarratas

An Rannóg Gníomhas Aonpháirtí

Príomh-Oifig na hArd-Chúirte
Na Ceithre Chúirteanna
Cé na nÓstaí
Inns Quay
Baile Átha Cliath 7
Éire

Uaireanta Oscailte:Glaoiteoirí pearsanta Dé Máirt agus Déardaoin 10:00-12:30
Teil:(01) 888 6000
Facs:(01) 888 6125
Láithreán Gréasáin: http://www.courts.ie/offices.nsf/bae2125da4ef043080256e45004d04f3/ba8c6b40ef20abc080256e45005861bb?OpenDocument
R-phost: HighCourtCentralOffice@courts.ie

Má tá ceadúnas uait chun d’ainm a athrú cuir iarratas isteach chuig an Rannóg um Athrú Ainm den

Rannán um Athrú Ainm

An Roinn Dlí agus Cirt agus Comhionannais
Seirbhís Eadóirseachta agus Inimirce na hÉireann
Urlár 3
13/14 Cé an Bhúrcaigh
Baile Átha Cliath 2
Éire

Láithreán Gréasáin: http://www.inis.gov.ie/
R-phost: inischangeofname@justice.ie

Page edited: 15 November 2016