Orduithe Urchoisc, Sábháilteachta agus Cosanta

Eolas

Tagraíonn foréigean baile ar úsáid fórsa fisiciúil nó mothúchánach nó bagairt forneart fisiciúil, lena n-áirítear foréigean gnéasach, i gcaidreamh fásta dhúnadh. Chomh maith le foréigean fisiceach, is féidir foréigean baile i gceist chomh maith le mí-úsáid mhothúchánach, an scrios maoine, scoite amach ó chairde, teaghlaigh agus foinsí eile tacaíochta, bagairtí do dhaoine eile lena n-áirítear leanaí, stalcaireacht, agus smacht ar rochtain ar airgead, míreanna pearsanta, bia, iompar agus ar an teileafón.

Faoi An tAcht um Fhoréigean Baile, 1996, tá cumas ag na Gardaí (fórsa póilíneachta na hÉireann) ball foréigneach teaghlaigh a ghabháil. Dé réir an dlí tá dhá príomhchineál cosanta le fáil, ordú sábháilteachta agus ordú urchoisc.

Ordú sábháilteachta

Is ordú cúirte ordú sábháilteachta a chuireann cosc ar dhuine foréigneach ar fhoréigean breise nó ar bhagairt foréigin. Ní bhíonn iallach ar an duine áras an teaghlaigh a fhágáil. Má chónaíonn sibh óna chéile tá cosc orthu ar fhaire a dhéanamh ar d’áras nó bheith cóngarach do d’áras. Is féidir le hordú sábháilte a mhair suas go 5 bliana.

Ordú urchoisc

Is ordú urchoisc ordú a éilíonn ar an duine foréigneach áras an teaghlaigh a fhágáil. Cuireann sé cosc ar an duine ar fhoréigean breise nó ar bhagairt foréigin, agus ar fhaire a dhéanamh ar d’áras nó bheith cóngarach do d’áras. Is féidir le hordú urchoisc a mhair suas go 3 bliana.

Ag déanamh iarratais ar ordú

Chun ordú urchoisc nó ordú sábháilteachta a fháil ní mór duit freastal ar éisteacht chúirte. Agus tú ag fanacht ar an chúirt le héisteacht le d’iarratas, is féidir leis an chúirt ordú láithreach a thabhairt duit ar a dtugtar ordú cosanta. Is ionann an t-éifeacht leis an ordú cosanta agus ordú sábháilteachta. I gcúinsí eisceachtúil is féidir leis an chúirt ordú urchoisc eatramhach a bhronnadh. Is ordú láithreach é seo, a éilíonn ar an duine foréigneach áras an teaghlaigh a fhágáil.

Is féidir na horduithe a athnuachan trí chur i bhfeidhm ar ordú eile sula mbeidh an ceann roimhe sin in éag.

Beidh an chúirt ordú a dheonú i gcás go gcreideann sé go n-éilíonn do shábháilteacht nó do leas, nó sábháilteacht nó leas an cleithiúnaí, go bhfuil an ordaithe a deonaíodh. Faoin reachtaíocht, áirítear leas an dá leas fisiciúil agus síceolaíoch.

Rialacha

Céilí agus páirtnéirí sibhialta

Má tá tú pósta nó i bpáirtnéireacht shibhialta, agus más féidir leat léiriú don chúirte go bhfuil do chéile foréigneach i ndóigh ar bith duit nó do na leanaí, is féidir leat ordú sábháilteachta nó ordú urchoisc a fháil ina aghaidh/haghaidh is cuma cá fhad a raibh sibh in bhur gcónaí le chéile agus fiú más leis/léi iomlán nó cuid den áras.

Lánúineacha comhchónaithe

Is féidir ordú sábháilteachta a fháil in aghaidh páirtnéir atá foréigneach má tá tú i do chónaí le chéile i caidreamh pearsanta agus tiomanta. Is féidir leat freisin ordú sábháilteachta a fháil in aghaidh duine a bhuil leanbh agat leis/leí, fiú mura bhfuil tú i do chónaí leis an duine nó riamh.

Is féidir ordú urchoisc a fháil in aghaidh páirtnéir atá foréigneach má tá tú i do chónaí le chéile i caidreamh pearsanta agus tiomanta ar feadh sé mhí as naoi mí agus mura leisean / léisean an t-iomlán nó an chuid is mó den áras ina bhfuil sibh in bhur gcónaí.

Tuismitheoirí

Is féidir le tuismitheoir ordú sábháilteachta nó ordú urchoisc a fháil in aghaidh foréigean baile a linbh féin má tá an leanbh sin níos mó ná 18. Ní féidir leat ordú urchoisc a fháil má úinéireacht do leanbh go léir nó an chuid is mó ar an teach tú i do chónaí i.

Daoine eile ina gcónaí le chéile

Is féidir le daoine eile chur isteach ar ordú, mar shampla, is féidir le beirt ghaol atá ina gcónaí le chéile bheith clúdaithe.

Ghníomhaireacht um Leanaí agus an Teaghlach

Is féidir leis an Ghníomhaireacht um Leanaí agus an Teaghlach ordú urchoisc a iarraidh in aghaidh duine fásta atá foréigneach ar son linbh, má tá nó mura bhfuil an duine sin pósta le tuismitheoir an linbh.

Pionóis ar Chionta

Dianfhorálann dlí na hÉireann go bhfuil duine ar bith a sháraíonn ordú sábháilteachta, urchoisc (nó urchoisc eatramhach) nó cosanta ciontach i gcion. Ina theannta sin, má chuireann duine cosc ort nó ar do chleithiúnaithe ar dhul isteach nó ar chead fhanacht in áit lena mbaineann an t-ordú (agus an t-ordú urchoisc nó urchoisc eatramhach ina éifeacht), tá siadsan ciontach i gcion chomh maith.

Is inphionósaithe faoi fíneáil aicme B nó faoi théarma príosúin de 12 mhí nó an bheirt acu araon na cionta thuas luaite faoin Acht um Fhoréigean Bhaile 1996. Tá na pionóis seo leagtha síos in Alt 17 den Acht um Fhoréigean Bhaile, 1996. Léiríonn staitisticí ó An Garda Síochána go raibh 1,188 sárú orduithe taifeadta sa bhliain 2005.

Tacaíocht

Má bhíonn imní ort faoi fhoréigean sa bhaile, ní mór duit dul i dteagmháil le do Stáisiúin na nGardaí Áitiúil. Tá oiliúint ar leith ag baill na nGardaí le plé leis na cásanna seo agus thig leo comhairle, eolas agus cúnamh a thabhairt.

Is féidir le do Lárionad Eolais do Shaoránaigh áitiúil eolas a thabhairt duit ar eagraíochtaí a sholáthróidh tacaíocht duit. Mar shampla, is iad Women’s Aid agus Amen Support Services a leithid d’eagraíochtaí seo.

Is eagraíocht deonach é Woman’s Aid a thugann tacaíocht agus eolas do mhná agus dona leanaí a n-imrítear drochíde fhisiceach, mhothúchánach agus ghnéasach orthu ina sa bhaile. Más bean thú atá i do chónaí i gcás foréigneach, ní mór duit dul i dteagmháil le Líne Chabhrach Women’s Aid ar 1800 341900.

Is eagraíocht deonach é Amen Support Services a thugann líne chabhrach atá faoi rún, seirbhís tacaíochta agus eolas d'íospartaigh fhireannach fhoréigean bhaile. Thig leat dul i dteagmháil le Amen Support Services trí ghlaoch a chur ar (046) 902 3718.

Tá tuilleadh eolais ar fhoréigean teaghlaigh agus gnéis chomh maith le faisnéis faoi sheirbhísí tacaíochta áitiúla agus náisiúnta ar fáil ar láithreán gréasáin na Cosc - An Oifig Náisiúnta um Chosc Fhoréigean Baile, Gnéasach agus Inscnebhunaithe.

Conas iarratas a dhéanamh

Chun chur isteach ar ordú urchoisc nó ar ordú sábháilteachta ní mór duit dul chuig do Oifig Chúirt Dúiche áitiúil. Má tá tú i do chónaí i i Mórcheantar Bhaile Átha Cliath ní mór duit dul chuig Oifig um Dlí Teaghlaigh Chathair Bhaile Átha Cliath (Féach ‘Áit chun chur isteach’ thíos). Thig leat dul chuig Oifigí Cúirte Dúiche i Sord má tá sé níos cóngaraí duit.

Nuair a fhaigheann tú go dtí an Oifig na Cúirte Dúiche, beidh foireann na Cúirte a aithint na foirmeacha is gá duit a dhéanamh d'iarratas. Ní gá duit aturnae a iarratas a dhéanamh, ach moltar go bhfuil tú ionadaíocht dlí le héisteacht cúirte iomlán. Ní mór duit a thabhairt cruthúnas aitheantais a thabhairt, mar shampla pas nó ceadúnas tiomána. Ba chóir duit a lua aon fhianaise a bhfuil tú ar an éisteacht iomlán, lena n-áirítear tuairiscí ó do dhochtúir teaghlaigh, ospidéal nó na Gardaí.

Má tá tú ag cur isteach ar ordú urchoisc nó ordú sábháilteachta socróidh cléireach na cúirte dáta cúirte le haghaidh chúirt éisteachta. Tógfar do thoghairm don éisteacht cúirte duit ag am d'iarratais. Seolfar toghairm chuig an fhreagróir trí ghnáthphost. Is é an freagróir an duine óna bhfuil cosaint de dhíth ort nó ar mian leat urchoisc a chur ó d’áras.

Agus tú ag fanacht ar dhul os comhair na cúirte chun ordú urchoisc nó ordú sábháilteachta a fháil, thig leat ordú cosanta nó ordú urchoisc eatramhach a fháil láithreach. Má maith leat ordú cosanta nó ordú urchoisc eatramhach éistfidh Breitheamh na Cúirte Dúiche do chás ar an lá a chuireann tú d’iarratas isteach ar ordú urchoisc nó ordú sábháilteachta.

Mura maith leat ordú cosanta nó ordú urchoisc eatramhach láithreach is féidir leat ceann acu a iarraidh ag am ar bith roimh éisteacht do cháis le haghaidh ordú urchoisc nó ordú sábháilteachta.

Nuair a fhaigheann tú d’ordú urchoisc, ordú sábháilteachta, ordú cosanta nó ordú urchoisc eatramhach taispeánann tú do na Gardaí é i do Stáisiún na nGardaí áitiúil. Ná tabhair dóibh d’ordú (thig leat cead a thabhairt dóibh fótachóip a dhéanamh de) Seolfar cóip do d’ordú chuig Cheannfort do Stáisiún na nGardaí áitiúil trí phost cláraithe an lá dar gceann.

Cuirtear ordú sábháilteachta, ordú urchoisc, ordú urchoisc eatramhach nó ordú cosanta i gcrith ón am a gcuirtear an t-ordú in iúl don fhreagróir Thig leis seo bheith déanta de bhriathar, in éineacht le cóip an ordaithe a thabhairt. Má bhíonn an freagróir sa chúirt ag am a ndéantar an t-ordú glactar leis go bhfuil sé curtha in iúl don fhreagróir. Seolfar cóip den ordú chuig an fhreagróir trí ghnáthphost. I gcásanna áirithe, is féidir leis an Breitheamh na Gardaí a threorú leis an ordú ‘a seirbheáil’ ar an fhreagróir. Ciallaíonn sé seo go dtabharfaidh na Gardaí an t-ordú go díreach i lámh an fhreagróra.

Is féidir leat breis eolais a fháil ar orduithe urchoisc agus sábháilteachta ar láithreán gréasáin na Seirbhíse Cúirteanna

Cá háit a ndéanfaidh mé iarratas

An tSeirbhís Chúirteanna

15/24 Sráid an Fhionnuisce Thuaidh
Margadh na Feirme
Baile Átha Cliath 7
Éire

Teil:+353 (0)1 888 6000
Láithreán Gréasáin: http://www.courts.ie

Oifig um Dlí Teaghlaigh Limistéar Bhaile Átha Cliath

Urlár na Talún
Teach Dolphin
Sráid Essex Thoir
Baile Áthe Cliath 2
Éire

Teil:+353 (0)1 888 6348
Facs:+353 (0)1 671 7903
Láithreán Gréasáin: https://bit.ly/2MvAKhW
R-phost: districtfamilylaw@courts.ie

Women's Aid

5 Plás Wilton
Baile Átha Cliath
Éire

Teil:+353 (0)1 678 8858
Lóghlao:FreePhone 1800 341 900
Facs:+353 (0)1 678 8915
Láithreán Gréasáin: http://www.womensaid.ie
R-phost: info@womensaid.ie

Amen Support Services

Ionad Acmhainní Naomh Áine
Sráid an Iarnróid
An Uaimh
An Mhí
Éire

Teil:+353 (0)818 222 240; +353 (0)46 902 3718
Facs:+353 (0)46 9076864
Láithreán Gréasáin: http://www.amen.ie
R-phost: info@amen.ie

Page edited: 15 June 2015