Orduithe Urchoisc, Sábháilteachta agus Cosanta

Rialacha

Má tá tú pósta nó i bpáirtnéireacht shibhialta, agus más féidir leat léiriú don chúirte go bhfuil do chéile foréigneach i ndóigh ar bith duit nó do na leanaí, is féidir leat ordú a fháil ina aghaidh/haghaidh is cuma cá fhad a raibh sibh in bhur gcónaí le chéile agus fiú más leis/léi iomlán nó cuid den áras.

Ó Lúnasa 2011, mura bhfuil tú pósta nó i bpáirtnéireacht shibhialta, is féidir ordú sábháilteachta a fháil in aghaidh páirtnéir atá foréigneach má tá tú i do chónaí le chéile i caidreamh pearsanta agus tiomanta. Is féidir leat freisin ordú sábháilteachta a fháil in aghaidh duine a bhuil leanbh agat leis/leí, fiú mura bhfuil tú i do chónaí leis an duine nó riamh.

Mura bhfuil tú pósta nó i bpáirtnéireacht shibhialta, is féidir ordú urchoisc a fháil in aghaidh páirtnéir atá foréigneach:

• má tá tú i do chónaí le chéile i caidreamh pearsanta agus tiomanta ar feadh sé mhí as naoi mí agus
• mura leisean / léisean an t-iomlán nó an chuid is mó den áras ina bhfuil sibh in bhur gcónaí.

Leagann Alt 6 d’Acht um Fhoréigean Baile 1996 amach gur féidir le Feidhmeannacht na Seirbhísí Sláinte (FSS) ordú urchoisc a iarraidh in aghaidh duine fásta atá foréigneach ar son linbh, má tá nó mura bhfuil an duine sin pósta le tuismitheoir an linbh. Bronnadh 4 ordú urchoisc do FSS in aghaidh daoine foréigneach sa bhliain 2005. Níor bronnadh ordú ar bith do FSS sa bhliain 2006.

Is féidir le tuismitheoir cur isteach ar chosaint in aghaidh foréigean baile a linbh féin má tá an leanbh sin níos mó ná 18. Is amhlaidh a bhronnadh 200 ordú urchoisc agus 86 ordú urchoisc eatramhach do thuismitheoirí in aghaidh leanaí sa bhliain 2006.

Is féidir le daoine eile chur isteach ar ordú, mar shampla, is féidir le beirt ghaol atá ina gcónaí le chéile bheith clúdaithe.

Pionóis ar Chionta

Dianfhorálann dlí na hÉireann go bhfuil duine ar bith a sháraíonn ordú sábháilteachta, urchoisc (nó urchoisc eatramhach) nó cosanta ciontach i gcion. Ina theannta sin, má chuireann duine cosc ort nó ar do chleithiúnaithe ar dhul isteach nó ar chead fhanacht in áit lena mbaineann an t-ordú (agus an t-ordú urchoisc nó urchoisc eatramhach ina éifeacht), tá siadsan ciontach i gcion chomh maith.

Is inphionósaithe faoi fhíneáil €1,904.61 nó faoi théarma príosúin de 12 mhí nó an bheirt acu araon na cionta thuas luaite faoin Acht um Fhoréigean Bhaile 1996. Tá na pionóis seo leagtha síos in Alt 17 den Acht um Fhoréigean Bhaile, 1996. Léiríonn staitisticí ó An Garda Síochána go raibh 1,188 sárú orduithe taifeadta sa bhliain 2005.

Tacaíocht

Má bhíonn imní ort faoi fhoréigean sa bhaile, ní mór duit dul i dteagmháil le do Stáisiúin na nGardaí Áitiúil. Tá oiliúint ar leith ag baill na nGardaí le plé leis na cásanna seo agus thig leo comhairle, eolas agus cúnamh a thabhairt.

Is féidir le do Lárionad Eolais do Shaoránaigh áitiúil eolas a thabhairt duit ar eagraíochtaí a sholáthróidh tacaíocht duit. Mar shampla, is iad Women’s Aid agus Amen Support Services a leithid d’eagraíochtaí seo.

Is eagraíocht deonach é Woman’s Aid a thugann tacaíocht agus eolas do mhná agus dona leanaí a n-imrítear drochíde fhisiceach, mhothúchánach agus ghnéasach orthu ina sa bhaile. Más bean thú atá i do chónaí i gcás foréigneach, ní mór duit dul i dteagmháil le Líne Chabhrach Women’s Aid ar 1800 341900.

Is eagraíocht deonach é Amen Support Services a thugann líne chabhrach atá faoi rún, seirbhís tacaíochta agus eolas d'íospartaigh fhireannach fhoréigean bhaile. Thig leat dul i dteagmháil le Amen Support Services trí ghlaoch a chur ar (046) 902 3718.