Réamhriachtanais dhlíthiúla do pháirtnéireacht shibhialta
Réamhrá
Is tiomantas tromchúiseach é a bheith mar pháirtnéir sibhialta. Is conradh ceangailteach dlíthiúil é páirtnéireacht shibhialta a rachaidh i bhfeidhm ar an mbeirt pháirtí an chuid eile dá saol. Tá roinnt dianrialacha agus rialacháin a rialaíonn páirtnéireacht shibhialta. Sonraíonn an chéad sraith rialacha cé ar féidir agus nach féidir leo a bheith ina bpáirtnéirí sibhialta agus cé na cúinsí a bhaineann leis.
Nuair atá na conníollacha seo comhlíonta agaibh agus go bhfuil sibh cinnte go bhfuil sibh i dteideal clárú mar pháirtnéirí sibhialta, ba cheart daoibh macnamh a dhéanamh ar an gcaoi ar mhaith leat do pháirtnéireacht shibhialta a chlarú.
Rialacha
Chun páirtnéireacht shibhialta bailí go dlíthiúil a chonrú in Éirinn, caithfidh na páirtithe sa phairtnéireacht shibhialta:
- Cumas a bheith acu a bheith ina bpáirtnéireachtaí sibhialta
- Toiliú go neamhshrianta a bheith ina bpáirtnéireachtaí sibhialta. D’fhéadfadh toiliú neamhshrianta a bheith in easnamh má, ag am dul isteach sa pháirtnéireacht shibhialta tá duine ag fulaingt ó mheisce, ó lot inchinne, ó mhíchumas meabhrach, ó éagobhsaíocht nó gealltacht mheabhrach, sa mhéid is nach bhfuil sé/sí in ann impleachtaí pháirtnéireacht shibhialta a thuiscint. Maille leis sin, má aontaíonn duine a bheith ina pháirtnéir sibhialta mar gheall ar bhagairtí nó imeaglú, d’fhéadfaí go mbeadh a t(h)oiliú samhaltach neamhbhailí agus go mbeadh a pháirtnéireacht shibhialta curtha ar neamhní.
- Na foirmiúlachtaí riachtanacha a chomhlíonadh.
Cumas chun a bheith mar pháirtnéir sibhialta
Chun a bheith i dteideal go dlíthiúil a bheith mar pháirtnéir sibhialta, caithfidh an bheirt agaibh na ceanglais a leanas ag an am nuair a chláraítear an pháirtnéireacht shibhialta a chomhlíonadh. Caithfidh an bheirt pháirtí:
- A bheith ar aois 18 nó os a cionn
- fógra 3 mhí a bheith tugtha don Chláraitheoir den aidhm dul isteach i bpáirtnéireacht shibhialta (nó ordú díolúine cúirt murab é seo an cás) agus a bheith eisithe le Foirm Chláraithe Pháirtnéireacht Shibhialta
- A bheith singil, ina mbaintreacha, colscartha, ina n-iar-pháirtnéirí sibhialta de pháirtnéireacht shibhialta ar cuireadh deireadh leis trí bhás nó trí dhíscaoileadh, nó a raibh neamhniú sibhialta ar phósadh nó ar pháirtnéireacht shibhialta acu nó colscaradh nó díscaoileadh eachtrannach bailí.
- A bheith ar chomhghnéas – do chúiseanna dlíthiúla, meastar an inscne a bhí ag duine nuair a rugadh iad, fiú má bhí gnáthaimh mhíochaine aige/aici go hiarshníoch chun a (h)inscne a athrú.
- An cumas intinne a bheith acu chun nádúr pháirtnéireacht sibhialta a thuiscint
- Gan a bheith gaolta trí fhuil le bhur bpáirtnéir beartaithe ar chéim a chuireann cosc oraibh sa dlí a bheith mar pháirtnéirí sibhialta. Má tá gaol fola idir sibh féin agus bhur bpáirtnéir, ba cheart daoibh dul i dteagmháil le habhcóide chun a chinntiú nach dtiteann sibh laistigh den chéim chosctha de chaidreamh. (Féach ‘Tuilleadh eolais’ thíos ar chéimeanna cosctha).
Mura gcomhlíonann ceachtar páirtí fiú ceann de na ceanglais thuas, tá aon pháirtnéireacht shibhialta iarshníoch curtha ar neamhní go dlíthiúil.
Tuilleadh eolais
Céimeanna cosctha de chaidreamh
Téann cosc i bhfeidhm ar phairtnéireachtaí sibhialta idir dhaoine ar leith a bhfuil gaol fola eatarthu ina áirítear gaol leathfhola (ciallaíonn gaol leathfhola go bhfuil tuismitheoir amháin comónta ann, mar shampla, leathdheartháir). Tugtar gaol fola air seo. Ní féidir le haon lanúin a thiteann laistigh de na céimeanna cosctha de chaidreamh a bheith ina bpáirtnéirí sibhialta.
Téann na céimeanna cosctha i bhfeidhm ar réimse leathan caidrimh theaghlaigh. Áiríonn sé seo caidrimh agus iarchaidrimh trí uchtú.
Níl aon srian dlíthiúil ar pháirtnéireacht shibhialta idir chol ceathracha.
Gaol fola – caidrimh fhola
Ní féidir le fear dul isteach i bpáirtnéireacht shibhialta:
- Lena sheanathair
- Le deartháir a sheanathar
- Lena athair
- Le deartháir a athar (uncail)
- Le deartháir a mháthar (uncail)
- Lena dheartháir
- Le mac a athar (leathdheartháir)
- Le mac a mháthar (leathdheartháir)
- Lena mhac
- Lena gharmhac (mac a mhic/iníne)
- Lena nia (mac a dhearthár/deirféar)
- Lena gharnia (mac a nia)
Ní féidir le bean dul isteach i bpáirtnéireacht shibhialta:
- Lena seanmháthair
- Le deirfiúr a seanmháthar
- Lena máthair
- Le deirfiúr a hathar (aintín)
- Le deirfiúr a máthar (aintín)
- Lena deirfiúr
- Le hiníon a hathar (leathdheirfiúr)
- Le hiníon a máthar (leathdheirfiúr)
- Lena hiníon
- Lena gariníon (iníon a mic/hiníne)
- Lena neacht (Iníon a dearthar/deirféar)
- Lena garneacht (Iníon a neachta)
Teanga
Ábhar Gaolmhar
- Réamhriachtanais don Phósadh
Tá cur síos anseo ar na réamhriachtanais dleathúla nach mór don bheirt a chomhlíonadh le bheith in ann a chéile a phósadh. Muna shásaíonn siad beirt na rialacha ar fad bheadh an pósadh neamhbhailí. - Céard a tharlaíonn do mhaoin an mhairbh
Tá cur síos anseo ar an gcóras le teacht ar airgead agus maoin an mhairbh, cearta baill an teaghlaigh faoi uachtanna agus an córas le maoin a roinnt más bás gan tiomna atá ann. - Uacht a dhéanamh
Déanann an cháipéis seo cur síos ar na céimeanna praiticiúla a bhaineann le huacht a dhéanamh.
Téigh i dteagmháil linn
Má tá ceist agat a bhaineann leis an ábhar seo, is féidir leat glao a chur ar an tSeirbhís Ghutháin um Fhaisnéis do Shaoránaigh 0761 07 4000 (Luan go hAoine idir 9rn agus 9in) no trí bhualadh isteach san Ionad Faisnéise do Shaoránaigh is gaire duit.