Anseo atá tú: Baile > Teaghlach agus Caidrimh > Bheith i do Thuismitheoir den chéad uair

Bheith i do Thuismitheoir den chéad uair

Eolas

Is tréimhse corraitheach í agus móreachtra i saol duine é saolú linbh nó bheith i do thuismitheoir den chéad uair trí breith, uchtú nó altramas. Tá athrú suntasach tagtha ar shaol an teaghlaigh in Éirinn le blianta beaga anuas agus anois tá cineálacha difriúla tuismitheoirí agus go leor cineálacha difriúla teaghlach.

Má tá tú i do chónaí in Éirinn agus má tá tú le bheith i do thuismitheoir trí breith, is é an chéad rud ar cheart duit a dhéanamh tar éis duit a fháil amach go bhfuil tú ag iompar clainne, ná dul chuig do dhochtúir teaghlaigh (LC). Cinnteoidh an dochtúir go bhfuil tú ag iompar clainne agus gheobhaidh tú comhairle thábhachtach maidir le do roghanna agus na seirbhísí sláinte atá ar fáil duit. Más toirceas neamhphleanáilte atá i gceist tabharfaidh clár Roghanna Dearfacha eolas duit faoin réimse leathan gníomhaireachtaí agus grúpaí a chuireann tacaíocht gan stiúrú agus comhairleoireacht ar fáil.

Má tá tú nó do pháirtí ag saolú linbh in Éirinn, d’fhéadfadh sibh leas a bhaint as an Chúraim Máithreachais agus Naíonáin, atá curtha ar fáil mar chuid den tseirbhís sláinte pobail. Sa chás seo, cláraíonn an bhean le dochtúir teaghlaigh (LC), a dhéanfaidh monatóireacht ar a toircheas i rith a théarma agus a chuirfidh chuig ospidéal í le haghaidh sainsheiceáil. Roghnaíonn an chuid is mó de mhná in Éirinn breith in ospidéal, ach tá roghanna eile ar fáil, breith sa bhaile san áireamh. Tá ráta báis leanaí in Éirinn ar cheann de na cinn is lú sa domhan agus tá caighdeán an-ard cúram sláinte máithreachais ann.

Má tá tú le bheith i do thuismitheoir trí uchtú nó trí altramas, b’fhéidir go mba mhaith leat tuilleadh eolais faoi na ceisteanna seo a léamh anseo.

Más tuismitheoir neamhphósta thú nó má bheidh tú i do thuismitheoir aonair, ba cheart duit ár n-eolas faoi caomhnadh, rochtain, oidhreacht agus cothabháila léamh. B’fhéidir go mbeidh spéis agat chomh maith i gcaomhnóireacht dlíthiúil.

Bheith i do thuismitheoir den chéad uair agus fostaíocht

Tugann an dlí in Éirinn cosaint ar leith d’fhostaithe atá ag iompar clainne. Mar shampla tá tú i dteideal am saor ón obair le pá chun freastal ar choinní dochtúra a bhaineann leis an toircheas. Faoi láthair, áfach, níl tú i dteideal am saor ón obair le pá chun freastal ar ranganna réamhbheirthe. Tá na tuismitheoirí araon i dteideal saoire tuismitheora. chomh maith. Níl ceart dlíthiúil ag aithreacha in Éirinn do am ar bith saor ón obair (is é sin saoire atharthachta) tar éis breith a leanaí. Tá Sochar Linbh iníoctha chomh maith do ceachtar tuismitheora (de ghnáth an mháthair) tar éis na breithe.

Más tuismitheoir thú trí uchtú, tá tú i dteideal tréimhse saoire uchtaithe ón bhfostaíocht.

Má tá tú tar éis breith anabaí nó méala a fhulaingt tar éis bhreith do linbh, tá líon gníomhaireachtaí deonacha agus gníomhaireachtaí pobail ann ar fud na hÉireann a chuireann cúnamh agus tacaíocht ar fáil. Tá mná in Éirinn a d’fulaing marbh-bhreith i dteideal saoire máithreachais iomlán ón obair.

Clárú breithe

Nuair a bheirtear do leanbh, ní mór duit a b(h)reith a chlárú laistigh de 3 mhí ón dáta breithe. Féadfaidh tuismitheoirí breith a chlárú i ndiaidh marbh-bhreithe freisin. Féadfar an clárú a dhéanamh in aon oifig leis an gCláraitheoir do Bhreitheanna, Póstaí agus Básanna.

Déanann an dlí in Éirinn ceapadh maidir le hatharthacht leanaí a rugadh do lánúineacha pósta. Ciallaíonn sé seo go gceaptar sa dlí gur páiste le fear chéile na máthar é/í an leanbh. Clárófar ainm an fhir chéile ar an teastas breithe agus gheobhaidh sé caomhnadh uathoibríoch an linbh sin muna ndéanann an mháthair ráiteas go bhfuil an scéal difriúil. Ní caomhnóirí uathoibríocha a leanaí féin iad aithreacha nach bhfuil pósta agus níl ceart uathoibríoch acu a n-ainmneacha a chur isteach ar theastais breithe a leanaí. Léigh faoi caomhnadh d’aithreacha nach bhfuil pósta anseo.

Cuimsíonn an tseirbhís sláinte poiblí cúram do mhná agus leanaí tar éis breithe in Éirinn. Cuimsíonn sé seo an Scéim Chúraim Máithreachais agua Naíonáin, an tseirbhís altraí pobail service, vacsainí agus imdhíontaí.

Tugann an córas leasa shóisialaigh cúnamh chomh maith ar bhealaí éagsúla, san áireamh Sochar Sláinte agus Sábháilteachta, Íocaíocht do Theaghlaigh Aontuismitheora, agus araile.

Cúram Leanaí

Is rud deacair é cinneadh ceart a dhéanamh maidir le cúram do linbh. Is iomaí rogha atá ann, lena n-áirítear naíonraí, feighlithe leanaí, grúpaí súgartha, is araile. Braithfidh do chinneadh ar do riachtanais féin. Tugadh isteach an an Scéim um Chúram agus Oideachas na Luath-Óige in Eanáir 2010 a bhfuil sé d’aidhm aige bliain chúraim agus oideachais luath-óige a sholáthar saor in aisce do leanaí atá in aois na réamhscolaíochta.

Ó 1997, caithfidh naonraí, grúpaí spraoi agus naíolanna atá ag cur cúram lae ar fáil do leanaí faoi 6 bliana in Éirinn rialacháin áirithe a chomhlíonadh. Léigh tuilleadh faoi rialachán áiteanna cúram léanaí réamhscoile in Éirinn anseo.

Caithfear don Ghníomhaireacht um Leanaí agus an Teaghlach a chur ar an eolas faoi sholáthraithe chúram leanaí cláraithe agus caithfidh siad cigireacht a dhéanamh orthu. Ní foláir don áis um chúram leanaí a bheith cláraithe le Cumann Náisiúnta Chúram Leanaí na hÉireannnó an Cumann Náisiúnta Naíolanna Leanaí. Dáileadh Coistí Contae Chúram Leanaí chun forálacha chúram leanaí i do cheantar a chur chun cinn Téigh i dteagmháil le d’údarás áitiúil chun tuilleadh eolais a fháil faoi do choiste áitiúil.

Dáta an Leasaithe Deireanaigh: 6 March 2014

Teanga

English

Ábhar Gaolmhar

Téigh i dteagmháil linn

Má tá ceist agat a bhaineann leis an ábhar seo, is féidir leat glao a chur ar an tSeirbhís Ghutháin um Fhaisnéis do Shaoránaigh 0761 07 4000 (Luan go hAoine idir 9rn agus 8in) no trí bhualadh isteach san Ionad Faisnéise do Shaoránaigh is gaire duit.