Ní mór duit breith do linbh a chlárú laistigh de thrí mhí ón am a rugadh é nó í. Is riachtanas dlíthiúil é an clárú seo, ach fiú murab ea, beidh teastas breithe ag teastáil uait chun do leanbh a chlárú ar scoil agus más mian leat cur isteach ar phas agus le haghaidh a lán rudaí eile. (Déanfar teagmháil leat maidir le sochar leanaí a luaithe is a chláraíonn tú an bhreith. Ní gá duit é seo a iarradh.) Beidh an fhaisnéis faoin leanbh agus faoi na tuismitheoirí a tugtar ag am an chláraithe ar an teastas breithe, agus ar an ábhar sin, tá sé tábhachtach go dtabharfaí í seo go cruinn. Is deacair na sonraí a athrú nuair a bhíonn siad cláraithe. Féach ar na hainmneacha is minice a cláraíodh mar ainmneacha buachaillí agus cailíní in Éirinn le déanaí. Rinne An tAcht um Chlárú Sibhialta athruithe ar chuid de na rialacha maidir le clárú breithe. Tá feidhm ag na hathruithe seo ó 5 Nollaig 2005.
Féadfar breith a chlárú in oifig aon Chláraitheora Breitheanna, Póstaí agus Básanna , is cuma cár rugadh an leanbh. (Má rugadh an leanbh roimh 5 Nollaig 2005 ní mór an bhreith a chlárú sa Cheantar Cláraithe inar rugadh an leanbh.) Inseoidh foireann an ospidéil inar rugadh do leanbh nó oibrithe d'ionad sláinte áitiúil duit cén áit ar féidir leat an breith a chlárú.
Tugann Foirm Dearbhaithe Breithe (Foirm BNF/01) léargas ar an fhaisnéis atá le taifeadadh sa Clár Breitheanna, agus ba chóir do thuismitheoir amháin, nó don bheirt acu, é a chomhlánú le cinntiú nach gcláraítear aon rud ach fhaisnéis chruinn cheart. Tugtar an fhoirm seo don mháthair san ospidéal agus ba chóir é a chomhlánú agus thabhairt ar ais d'fhoireann an ospidéal sula scaoiltear amach í.
Is ar na sonraí a sholáthraíonn faisnéiseoir cáilithe a dhéantar an bhreith a chlárú, agus tá se de dhualgas ar an duine seo freastal ar Oifig an Chláraitheora chun Clár na mBreitheanna a shíniú. Is iad athair agus máthair an linbh na príomhfhaisnéiseoirí cáilithe agus moltar dóibh bheith i láthair ag clárú na breithe más féidir é. Mura ndéanann na tuismitheoirí é seo, nó mura bhfuil sé ar a gcumas é a dhéanamh, féadfaidh na daoine seo a leanas gníomhú mar fhaisnéiseoirí cáilithe:
Tá roghanna éagsúla cláraithe ann, sonraí faoin athair san áireamh, nuair nach bhfuil an mháthair agus an t-athair pósta. (Tá foirmeacha nua á gcur ar fáil ach tá na seanchinn fós in úsáid.) Is iad seo a leanas na roghanna atá ann:
Is féidir sonraí an athar a iontráil, fiú má tá an mháthair pósta le duine eile. Má rugadh an leanbh ar 5 Nollaig 2005 nó ina dhiaidh sin, is féidir le tuismitheoirí a phósann a chéile i ndiaidh na breithe a stádas pósta nua a léiriú trí an bhreith a athchlárú. Déantar an fhaisnéis seo a leanas a thaifead i gClár na Breitheanna:
Is é an Bord Uchtála a dhéanfaidh an clárú má tá leanbh uchtaithe agat ó Éirinn nó ó thír thar lear. Féach ar Leanbh a Uchtú agus Uchtáil Idir thíortha chun breis eolais a fháil.
Ní ghearrtar aon táille ar bhreith a chlárú má dhéantar é taobh istigh de dhá mhí déag ón mbreith. Gearrtar táillí ar Theastais Bhreithe a iarrtar.
Cuirtear teastas breithe ar mhaithe le cúrsaí leasa shóisialaigh ar fáil ar chostas laghdaithe, taobh amuigh de sin is iad seo a leanas na táillí cuí:
Is féidir leat dul díreach chuig Oifig an Chláraitheora le teastas breithe a fháil. Nó, is féidir leat iarratas a dhéanamh sa phost, tabhair ainmneacha iomlána an linbh, dáta agus áit na breithe agus cuir leis seic nó ordú poist don táille cuí euro. Déan foirm iarratais ar Theastas Breithe a íoschóipeáil (pdf) anseo. Tá an fhoirm iarratais seo ar fáil freisin ó Oifig an Ardchláraitheora.
Is féidir leat cur isteach ar-líne ar chóipeanna de theastais, ina n-áirítear aon uchtaithe intíre agus marbh-bhreitheanna atá cláraithe.
Braitheann sé ar áit na breithe cén Cláraitheoir Breitheanna a bhaineann léi. Tá liosta na gcláraitheoirí ar fáil anseo freisin.
Is féidir leat cur isteach ar-líne ar chóipeanna de theastais anseo.
Tá tuilleadh eolais ar fáil ó :
Oifigí an Rialtais
Bóthar an Chlochair
Ros Comáin
Roscommon
Ireland
Teil:+353 90 663 2900
Lóghlao:1890 25 20 76
Facs:+353 90 663 2999
Láithreán Gréasáin: http://www.groireland.ie/
Má tá ceist agat a bhaineann leis an ábhar seo, is féidir leat glao a chur ar an tSeirbhís Ghutháin um Fhaisnéis do Shaoránaigh 0761 07 4000 (Luan go hAoine idir 9rn agus 9in) no trí bhualadh isteach san Ionad Faisnéise do Shaoránaigh is gaire duit.