Do theaghlach breithe a lorg

Eolas

Próiseas atá i do theaghlach breithe a rianú a d’fhéadfadh bheith deacair agus pianmhar, amanna, má uchtaíodh thú nó má altramaíodh thú in Éirinn, agus d’fhéadfadh sé bheith deacair fios a bheith agat cár cheart duit tús a chur le cuardach a dhéanamh. D’fhéadfadh an próiseas a bheith chomh deacair agus chomh mothúchánach céanna ar mháthair nó athair breithe a mbíonn leanbh uchtaithe á rianú acu. Tá bealaí ar leith ann, áfach, is féidir leat a úsáid chun iarracht a dhéanamh chun do theaghlach nó do leanbh a aimsiú, agus tá go leor eagraíochtaí tacaíochta ann ar féidir leo comhairle agus comhairleoireacht phraiticiúil a thabhairt duit i gcaitheamh an phróisis. Tá na bealaí agus na tacaíochtaí céanna ar fáil do gach duine muinteartha de theaghlach breithe linbh uchtaithe.

Níl aon láthair lárnach ann do chomhaid uchtála sa tír seo, mar sin, b’fhéidir go mbeidh ort iarratas a dhéanamh ar roinnt eagraíochtaí éagsúla chun an fhaisnéis a fháil atá á cuardach agat. Ba cheart go ndéanfá teagmháil leis an ngníomhaireacht uchtála, ar dtús, atá freagrach as tú féin a chur i gcúram altrama/uchtála nó do leanbh a chur i gcúram altrama/uchtála. Cumann cláraithe uchtála nó Feidhmeannacht na Seirbhíse Sláinte (FSS) a bheidh i gceist leo seo.

In 2005, cuireadh Feidhmeannacht na Seirbhíse Sláinte (FSS) in ionad gach ‘boird sláinte’ in Éirinn. Tá taifid ‘bhord sláinte’ fós á gcoimeád ag FSS. (Roimhe seo, láimhseáil na boird sláinte uchtáil). Ba cheart go mbeadh comhad ag an ngníomhaireacht uchtála ar an uchtáil ina bhféadfadh roinnt faisnéise bheith ar fáil ar do bhunús nó ar cén áit ar cuireadh do leanbh i gcúram altrama/uchtála.

Mura bhfuil ainm na gníomhaireachta agat nó mura gcuimhníonn tú air, ba cheart duit scríobh chuig an Údarás Uchtála. Comhlacht neamhspleách reachtúil atá san Údarás ar féidir leis iarratais ar orduithe uchtála a dheonú nó a dhiúltú maidir le huchtáil Éireannach. Tá an tÚdarás, freagrach, chomh maith, as gníomhaireachtaí agus cumainn uchtála in Éirinn a chlárú agus a mhaoirsiú. Más duine uchtaithe thú, ba cheart duit d’ainm, dáta breithe, ainmneacha do thuismitheoirí uchtála agus an seoladh a bhí agat ag tráth do chuir i gcúram altrama/uchtála a chur san áireamh i do litir. Tá sonraí ag an Údarás ar gach uchtáil chláraithe ó 1952 i leith agus ba cheart go mbeidís in ann ainm na gníomhaireachta a thabhairt duit a dhéileáil le do chás.

Nuair a bhíonn teagmháil déanta agat le cumann uchtála nó le d’Oifig Sláinte Áitiúil in FSS, faoi do theaghlach breithe nó do leanbh a aimsiú, iarrfar ort foirm a chomhlíonadh ina dtugtar roinnt sonraí bunúsacha fút féin. Tá liostaí fada feithimh ag an gcuid is mó de na gníomhaireachtaí de dhaoine a bhfuil iarrachtaí á ndéanamh acu chun a dteaghlaigh bhreithe a aimsiú, mar sin, tá ort foighne a bheith agat. Nuair a thagann do bhabhta aníos, déanfaidh oibrí sóisialta ón ngníomhaireacht teagmháil leat agus iarrfar ort teacht isteach le haghaidh cruinniú. Ar do chéad chuairt, ba cheart duit fiafraí faoi bheartas na gníomhaireachta maidir le cuardach a dhéanamh ar theaghlaigh bhreithe nó ar leanaí uchtaithe. Ba cheart duit a dheimhniú cé chomh fada a ghlacfaidh cuardach a dhéanamh agus cén saghas tacaíochta a chuirfidh an ghníomhaireacht ar fáil duit. Níor cheart duit bheith ag súil leis go soláthrófar an-chuid faisnéise duit i dtosach báire. Go ginearálta, ní thabharfaidh na gníomhaireachtaí duit ach é sin ar a dtugtar faisnéis neamhaitheantais (ní thabharfaidh siad ainmneacha nó seoltaí iomlána), murach go bhfuarthas toiliú na bpáirtithe go léir.

Má dúnadh an cumann uchtála a dhéileáil le do chás ó rinneadh thú a chur i gcúram altrama/uchtála, beidh do thaifid aistrithe chuig FSS. Más amhlaidh an cás, ba cheart duit an nós imeachta céanna a leanúint a d’úsáidfeá don chumann uchtála. Is é sin, déan teagmháil le d’Oifig Sláinte Áitiúil in FSS agus cuir ar an eolas iad go bhfuil iarracht á déanamh agat do theaghlach breithe nó do leanbh á rianú agat.

Is féidir leat do theaghlach breithe nó do leanbh a rianú tú féin le cabhair nó gan cabhair ó bhleachtaire príobháideach agus déanann roinnt daoine an cinneadh chun dul i muinín na rogha seo. Ní mholann na húdaráis uchtála dul i muinín na rogha seo, áfach. Molann siad go dtugtar faoi chuardaigh ar bhealach rialaithe lena chinntiú nach gcuirtear brú ar cheachtar páirtí rud éigin a dhéanamh nach bhfuil siad toiliúil a dhéanamh nó nach bhfuil siad in ann déileáil leis.

Uchtáil

Má tá tú uchtaithe, ciallaíonn sé go gcailleann do theaghlach breithe gach ceart dlíthiúil ort, agus nach bhfuil siad freagrach a thuilleadh as do leas. Aistrítear an fhreagracht seo chuig do theaghlach uchtála. Iontráiltear d’ainm uchtála isteach i gClár na Leanaí Uchtaithe agus eisítear cóip dheimhnithe den iontráil i gClár na Leanaí Uchtaithe duit. Ní cheadaítear go dlíthiúil ach do chumainn chláraithe uchtála agus do FSS leanaí a chur i gcúram uchtála.

An 3 Bealtaine 2005, sheol an Bord Uchtála (ar a dtugtar anois an tÚdarás Uchtála) Clár um Rogha Teagmhála Náisiúnta Uchtála. Is é cuspóir an Chláir chun teagmháil idir daoine uchtaithe agus a dteaghlaigh bhreithe a éascú. Tá rannpháirtíocht deonach agus ní chuirfear tús le teagmháil tríd an gclár ach nuair a chláraíonn an dá pháirtí. Ligeann an Clár duit a roghnú cén leibhéal teagmhála is mian leat a bheith agat. Tá breis faisnéise ar an gClár um Rogha Teagmhála Náisiúnta Uchtála ar láithreán gréasáin an Údaráis Uchtála.

Altramú

B’fhéidir gur cuireadh thú i gcúram teaghlach fadtéarmach altrama mar gheall, ar chúiseanna éagsúla, nach raibh tú in ann cónaí le do theaghlach féin. Tá leanaí altrama fós mar chuid dá dteaghlach féin, i dtaobh cúrsaí dlíthiúla, áfach, agus tá FSS freagrach astu fad a bhíonn siad i gcúram altrama. Ba cheart go mbeadh sonraí acu faoi do chur i gcúram altrama agus do theaghlach féin. Má cuireadh i gcúram altrama thú roinnt blianta ó shin, d’fhéadfadh nach bhfuil na taifid ar an gcaighdeán céanna a theastaíonn inniu. Anuas air sin, murar lean do theaghlach féin le teagmháil a dhéanamh leat féin, le do theaghlach altrama nó le FSS, d’fhéadfadh go mbeadh sé deacair do theaghlach a rianú i ndiaidh roinnt blianta.

Uchtáil Neamhdhleathach

Mura ndearnadh thú a uchtáil go dlíthiúil, molann an tÚdarás Uchtála go ndéanann tú iarratas ar an Oifig Sláinte Áitiúil in FSS sa réigiún inar chónaigh tú agus tú i do leanbh. D’fhéadfadh sé cabhrú leat do theaghlach breithe a rianú mar gheall gur rí-dhóchúil go raibh baint acu le thú a chur i gcúram uchtála nó go raibh roinnt eolais acu air. D’fhéadfadh go bhfuil do bhunteastas breithe agat, a thugann sonraí faoin áit ar rugadh thú. D’fhéadfadh seo roinnt cabhrach a thabhairt duit, chomh maith, mar gheall go gcoimeádann roinnt ospidéal taifid ó thréimhse do bhreithe. Chun teacht ar bhreis faisnéise chun iarracht a dhéanamh do theaghlach breithe a rianú mura ndearnadh thú a uchtáil go dlíthiúil riamh nó más tú féin tuismitheoir breithe linbh a uchtaíodh go neamhdhlíthiúil, féadfaidh tú teagmháil a dhéanamh leis an Údarás Uchtála nó le cuid de na heagraíochtaí tacaíochta uchtála a liostaítear thíos.

D’athair breithe a rianú

Má dhéanann tú an cinneadh chun d’athair breithe a rianú, is gnách go mbeidh ort teagmháil a dhéanamh le do mháthair bhreithe ar dtús. Is minic nach liostaítear ainm an athar breithe ar theastas breithe agus is í do mháthair bhreithe an t-aon duine a bheidh in ann é a shainaithint. Má tá a ainm liostaithe ar an teastas breithe, ba cheart duit teagmháil a dhéanamh leis an Údarás Uchtála nó le gníomhaireacht uchtála a dhéileáil le do chás chun comhairle a fháil faoi conas leanúint ar aghaidh. Ní mholtar go ndéanann tú teagmháil le do theaghlach breithe gan cabhair sheachtrach agus comhairleoireacht a fháil ó ghairmithe. Bhainfeadh seo le hathair breithe, chomh maith, a mbeadh iarrachtaí á dhéanamh aige a leanbh uchtaithe a rianú. Is gá bheith an-chúram go deo lena chinntiú go bhfuil an leanbh (agus na tuismitheoirí uchtála, más cuí) réidh agus toiliúil le casadh leis an athair breithe. Más mian leat breis faisnéise a fháil faoi do leanbh nádúrtha a rianú, ba cheart duit teagmháil a dhéanamh leis an gcumann uchtála nó leis an Oifig Sláinte Áitiúil de chuid FSS a shocraigh an cur i gcúram. Mura bhfuil an fhaisnéis seo agat, beidh an tÚdarás Uchtála in ann cabhrú leat. Beidh aon athrú is mian leat a dhéanamh ar d’ainm dlíthiúil (mar shampla más mian leat glacadh le hainm d’athar nó do mháthar breithe) a dhéanamh trí vótáil ghníomhais.

Comhairleoireacht

Ní gníomh é do theaghlach breithe nó do leanbh uchtaithe a rianú a dtugann tú faoi gan mórán machnaimh a dhéanamh i dtosach air, agus ba cheart duit bheith ar an airdeall ar na mothúcháin a d’fhéadfadh an próiseas seo a spreagadh. Cuireann an chuid is mó de na cumainn uchtála agus FSS comhairleoireacht ar tairiscint dóibh siúd a bhfuil iarracht á déanamh acu a dteaghlach breithe a rianú agus moltar go labhraíonn tú le hoibrí sóisialta nó le comhairleoir roimh an bpróiseas agus lena linn. Tá go leor grúpaí tacaíochta agus féinchabhrach an do dhaoine a uchtaíodh nó a chur leanaí i gcúram uchtála. Cuireann siad go leor faisnéise agus comhairle ar fáil ó dhaoine a raibh a chomhionann d’eispéireas acu cheana féin. Liostaítear thíos eagraíochtaí a chuireann tacaíocht ar fáil thíos.

Torthaí ó iarrachtaí rianaithe

Tá roinnt torthaí féideartha ann ar aon iarracht chun do theaghlach breithe a rianú. D’fhéadfá an mháthair/an t-athair breithe nó an leanbh uchtaithe a aimsiú a bhí á c(h)uardach agat agus athaontú a dhéanamh leo. Ar an taobh eile den phingin, d’fhéadfá iad a aimsiú agus a fháil amach nár mhaith leo casadh leat. D’fhéadfadh go bhfuair siad bás sular aimsigh tú iad nó go raibh an deis agat casadh leo. B’éard a d’fhéadfadh tarlú, chomh maith, ná nach n-éiríonn leat riamh an duine a aimsiú atá á chuardach agat. Is dóchúla go dtarlóidh seo má tá tú ag déileáil le taifid ó na 1930idí, 1940idí, 1950idí nó na 1960idí mar gheall go gcuimsítear fíor-bheagán faisnéise sna taifid siúd. Féadfaidh na torthaí go léir seo a bhfadhbanna agus a mbuarthaí mothúchánacha féin a chruthú. Féadann labhairt le comhairleoirí gairmiúla nó le daoine eile a ghabh trína shamhail d’eispéireas lámh mhór chúnta a thabhairt duit chun déileáil le do chuid mothúchán ag an tráth seo.

Athaontú

Má d’éirigh leat do theaghlach breithe nó do leanbh a aimsiú, agus má chomhaontaigh gach duine chun casadh le chéile, is é an chéad chéim eile ná chun am agus áit a shocrú. Moltar go ngníomhaíonn d’oibrí sóisialta mar idirchaidreamh idir tú féin agus do mháthair bhreithe, mar shampla. Féadfaidh sé bheith cabhrach chun tríú páirtí neodrach a bheith ann chun sibh a chur in aithne agus chun an teannas a mhaolú. Ba cheart go mbeadh an áit a gcasann sibh príobháideach agus níor cheart don chéad chasadh le chéile maireachtáil ró-fhada, mar shampla, dhá uair an chloig. D’fhéadfadh sé bheith cabhrach litreacha, grianghraif nó sonraí faoi bhur saol roimh an gcasadh le chéile a bheith seolta eadraibh. Ba cheart duit labhairt le d’oibrí sóisialta faoi seo. Níor cheart duit bheith ag súil leis an iomarca ón gcéad chasadh le chéile. D’fhéadfadh sé bheith deacair ar gach duine atá i gceist agus ní hé go stiúrfaidh sé an bealach a fhorbróidh bhur gcaidreamh amach anseo.

An caidreamh a choimeád

Ní eascróidh caidreamh as gach athaontú agus, i gcás roinnt daoine, ní theastaíonn uathu ach casadh le chéile i dtosach. Beidh daoine eile meáite ar chaidreamh a fhorbairt leis an duine a ndearna siad athaontú leo. D’fhéadfadh seo bheith ina eispéireas fiúntach ach d’fhéadfadh go leor deacrachtaí bheith i gceist leis, chomh maith. Ba cheart duit bheith ullamh chun déileáil leis na mothúcháin thréana a bhféadfá bheith thíos leo agus cinntiú go dtuigeann daoine muinteartha do theaghlaigh uchtála nó altrama an méid a bhfuil tú ag déileáil leis. D’fhéadfaidís bheith mar fhoinse de thacaíocht mhór duit ach d’fhéadfadh gur tráth casta é dóibh chun déileáil go hiomlán le do mhothúcháin. Cuirfidh d’oibrí sóisialta tacaíocht ar fáil duit nó cuirfear tacaíocht ar fáil duit ó na grúpaí tacaíochta agus féinchabhrach a liostaítear thíos.

Rialacha

Is é an tAcht Uchtála, 2010 an reachtaíocht a bhaineann le teaghlaigh bhreithe a rianú. Ní luaitear go sonrach san Acht gur cheart go mbeadh rochtain uathoibríoch ag daoine ar a dteastais bhreithe. Ach faoi Chuid 10 den reachtaíocht, áfach, ní mór don Ard-Chláraitheoir cuntas a choimeád ar gach uchtáil. Tugtar “Clár na Leanaí Uchtaithe” air seo agus tá sé ar fáil do mhuintir an phobail lena iniúchadh.

Níl aon fhoráil ann a cheanglaíonn ar an Ard-Chláraitheoir chun innéacs a choimeád. Ceadaíonn an t-innéacs seo naisc a dhéanamh idir gach iontráil i gClár na Leanaí Uchtaithe agus i gClár na mBreitheanna a rianú. Ciallaíonn seo gur féidir sonraí faoi thuismitheoirí breithe linbh uchtaithe a rianú siar chuig Clár na mBreitheanna. Mar gheall ar chineál íogair na faisnéise seo, níl an t-innéacs seo ar fáil don phobal agus ní mór duit iarratas a dhéanamh ar an Údarás Uchtála chun rochtain a fháil.

D’fhéadfadh go raibh iarracht á déanamh agat chun cóip a fháil de do bhunteastas breithe agus nár éirigh leat. Go ginearálta, ní féidir scaoileadh leis an teastas ach amháin má fuarthas toiliú na máthar breithe. Má rinne tú iarracht agus má theip ort do mháthair a aimsiú, má fuair sí bás nó má dhiúltaíonn sí chun a toiliú a thabhairt, áfach, tá an rogha agat iarratas a dhéanamh ar an Údarás Uchtála. Déanfaidh siad athbhreithniú ar do chás agus an cinneadh ar cibé acu an fhaisnéis a thabhairt nó gan í a thabhairt a theastaíonn uait chun cóip de do theastas breithe a fháil ón Ard-Chláraitheoir.

Is gnách gurb é an chéad rud a dhéanann an tÚdarás Uchtála ná dul i gcomhairle leis an gcumann uchtála nó Limistéar FSS atá freagrach as an gcur i gcúram. Cinnteoidh an tÚdarás go ndéantar gach rud is féidir chun do mháthair bhreithe a aimsiú, agus cuardóidh siad sonraí faoin gcomhairleoireacht a chuir an ghníomhaireacht ort maidir lenar cheart duit a dhéanamh leis an bhfaisnéis a chuimsítear i do theastas breithe. D’fhéadfadh go luafar sa teastas seoladh nó sonraí áirithe aitheantais i dtaobh do mháthar, agus tá dualgas ar an Údarás a príobháideacht a chosaint. Ní mór don chumann uchtála nó Limistéar FSS tuarascáil a chur le chéile ina gcuimsítear an fhaisnéis ábhartha go léir maidir le do chás agus an tuarascáil a sheoladh ar aghaidh chuig an Údarás Uchtála. Bunaithe ar an bhfaisnéis seo, déanfaidh an tÚdarás Uchtála a gcinneadh maidir le cibé acu ar cheart nó nár cheart an fhaisnéis ábhartha a chur ar fáil duit.

Má ghabh tú tríd an bpróiseas seo agus má dhiúltaigh an tÚdarás Uchtála rochtain a thabhairt duit ar an bhfaisnéis a bhaineann le do chás, féadfaidh tú iarratas a dhéanamh ar an Ard-Chúirt ar athbhreithniú breithiúnach a dhéanamh ar chinneadh an Údaráis. Próiseas costasach atá ann seo, áfach.

Rataí

Ag brath ar an ngníomhaireacht uchtála a bhíonn i gceist, b’fhéidir go n-iarrfar ort táille a íoc as duine muinteartha breithe a rianú. Is éagsúil a bhíonn an táille ó ghníomhaireacht go gníomhaireacht, ach is gnách gurb ionann í agus thart ar €50. Cuirtear an táille seo i dtreo chostais ghlaonna gutháin, taistil srl, a thabhaítear i rith an chuardaigh. Ní ghearrfaidh roinnt gníomhaireachtaí aon táille ach féadfaidh siad glacadh le tabhartais. Sa chás sin, is fútsa atá sé aon rud a thabhairt.

Conas iarratas a dhéanamh

Más eol duit ainm na gníomhaireachta uchtála atá freagrach as thú a chur i gcúram, ba cheart duit teagmháil a dhéanamh leo ar dtús. Tá fáil ar shonraí faoi iar-bhoird sláinte agus iar-chumainn uchtála ón Údarás Uchtála. Murab eol duit ainm an iar-chumainn uchtála nó an iar-bhoird sláinte a dhéileáil le do chás, ba cheart duit scríobh chuig an Údarás Uchtála, do shonraí a chur faoi iamh agus iarraidh orthu ainm na gníomhaireachta cuí a thabhairt duit. Má tá iarrachtaí á ndéanamh agat chun do theaghlach breithe nó do leanbh a rianú, agus mura bhfuil tú sásta leis an gcabhair atá á fáil agat ó do ghníomhaireacht uchtála, féadfaidh tú gearán a dhéanamh leis an Údarás Uchtála.

Féadfaidh tú treoracha rianaithe a íoslódáil do dhaoine uchtaithe agus do thuismitheoirí/theaghlach breithe ar láithreán gréasáin an Chomhaontais um Chearta Uchtála.

Tá fáil ar fhaisnéis maidir le rianú a dhéanamh ar dhaoine uchtaithe, tuismitheoirí breithe agus tuismitheoirí uchtála ar fáil ar láithreán gréasáin Chomhairle Chumainn Uchtála na hÉireann.

Cá háit a ndéanfaidh mé iarratas

Údarás Uchtála na hÉireann

Teach Shelbourne
Bóthar Shelbourne
Droichead na Dothra
Baile Átha Cliath 4
Éire

Teil:(01) 230 9300
Láithreán Gréasáin: https://www.aai.gov.ie/
Contact Form: https://www.aai.gov.ie/contact-us.html

An tSeirbhís um Chlárú Sibhialta

Oifigí an Rialtais
Bóthar an Chlochair
Ros Comáin
Roscommon
Ireland

Teil:+353 90 663 2900
Lóghlao:1890 25 20 76
Facs:+353 90 663 2999
Láithreán Gréasáin: http://www.welfare.ie/en/Pages/General-Register-Office.aspx
R-phost: gro@groireland.ie

Seirbhís tar éis Uchtála Barnardos

Barnardos
Cearnóg de hÍde
654 An Cuarbhóthar Theas
Baile Átha Cliath 8
Éire

Teil:Helpline (01) 454 6388 10am-1pm, Tuesday & Thursday
Láithreán Gréasáin: http://www.barnardos.ie/what-we-do/specialist-services/adoption.html
R-phost: adoption@barnardos.ie

Comhaontas um Chearta Glacadh

Teach an Mhuilinn
Bóthar Radharc an Mhuilinn
Mullach Íde
Baile Átha Cliath
Éire

Teil:+353 (0)86 235 9127
Láithreán Gréasáin: http://www.adoptionrightsalliance.com/
R-phost: info@adoptionrightsalliance.com

Cumann Tuismitheoirí Páistí Uchtaithe na hÉireann

Helen Gilmartin
An Tóchar
Bré
Chill Mhantáin
Ireland

Teil:+353 (0) 404 45184
Facs:+353 (0) 404 45700
R-phost: apai@eircom.net

Natural Parents Network of Ireland

PO Box 6714
Dublin 4
Ireland

Teil:(01) 660 0795 2pm-4pm, Sunday
Láithreán Gréasáin: http://www.adoptionloss.ie
R-phost: info@adoptionloss.ie

Treoir (Comhdháil Seirbhísí do Thuismitheoirí nach bhfuil Pósta agus dá gClann)

14 Teach Gandon
Sráid an Mhéara Íochtarach,
IFSC
Dublin 1
Ireland

Teil:+353 (0)1 670 0120
Lóghlao:1890 252 084
Láithreán Gréasáin: http://www.treoir.ie
Contact Form: http://www.treoir.ie/contact-contact.php
R-phost: info@treoir.ie



Page edited: 22 July 2015