Altramú

Eolas

Ciallaíonn altramú in Éirinn cúram a thabhairt do leanbh dhuine eile i do theach féin. Is minic a tharlaíonn sé nach féidir le leanbh cónaí lena t(h)eaghlach go gearrthéarmach nó go fadtéarmach. D'fhéadfadh sé seo tarlú toisc breoiteacht sa teaghlach, bás tuismitheora, faillí, mí-úsáid nó foréigean sa bhaile. Tarlaíonn sé uaireanta de bharr nach bhfuil an tuismitheoir ná an teaghlach in ann déileáil le deacrachtaí saoil. Go hidéalach, déanfar leanbh atá faoi chúram altrama a chur ar ais lena t(h)eaghlach féin chomh luath agus is féidir. Tá cúram altrama in Éirinn rialaithe ag an tAcht um Chúram Leanaí agus na Rialacháin um Chúram Leanaí (Socrúchán Leanaí i gCúram Altrama) 1995. Ina theannta sin, tá ról lárnach ag na Caighdeáin Náisiúnta le haghaidh Cúraim Altrama, 2003 (pdf) le cinntiú go bhfuil dóthain tacaíochta ag socrúcháin cúraim altrama agus go bhfaigheann leanaí atá faoi chúram altrama an cúram is fearr atá ar fáil. Tá 6,000 leanbh faoi chúram altrama in Éirinn i láthair na huaire.

Déanann Tusla - an Ghníomhaireacht um Leanaí agus an Teaghlach - teaghlaigh altrama a mheasúnú, a earcú agus a oiliúint de réir riachtanais an limistéir. Socraíonn Tusla leanaí le teaghlaigh altrama chomh maith, atá earcaithe agus oilte ag gníomhaireachtaí neamhreachtúla. Tá Tusla freagrach as gach leanbh atá faoi chúram, ach d'fhéadfadh an ghníomhaireacht neamhreachtúil tacaíocht a thabhairt don teaghlach altrama. Tá oibrí sóisialta ag gach leanbh altrama a dhéanann monatóireacht ar fhás agus forbairt an linbh, agus a chinntíonn go bhfuil an leas is fearr don leanbh i gcónaí chun tosaigh. Tá oibrí sóisialta ag gach teaghlach altrama, duine b'fhéidir a chuidigh chun an teaghlach a mheasúnú mar theaghlach oiriúnach do leanaí altrama, agus a thacóidh leis an teaghlach tríd an téarma altrama go léir. Cuid thábhachtach de ról an oibrí sóisialta ná an gaol a fhorbairt idir an leanbh altrama agus an teaghlach altrama, agus idir an leanbh altrama agus a t(h)eaghlach féin. Tá sé tábhachtach a rá go bhfuil altramú leanaí difriúil ó uchtú toisc go bhfanann leanbh altrama mar chuid bhuan dá t(h)eaghlach féin i gcónaí.

Faoi Alt 4 den Acht um Chúram Leanaí (Leasú) 2007, a tháinig i bhfeidhm in Iúil 2007, is féidir leis na tuismitheoirí nó gaolta altrama iarratas a dhéanamh chun na cúirte maidir le hordú, chomh fada agus go raibh siad ag tabhairt cúraim do leanbh go leanúnach ar feadh cúig bliana ar a laghad. Tá toiliú Tusla de dhíth agus d'fhéadfadh toiliú na dtuismitheoirí nó na gcaomhnóirí a bheith de dhíth chomh maith.

D'fhéadfadh an t-ordú, atá faoi réir ag coinníollacha, na cearta céanna a thabhairt do thuismitheoirí nó gaolta altrama is a bheadh ag tuismitheoirí chun cinntí a dhéanamh faoina leanaí. Beidh siad ábalta go háirithe toiliú a thabhairt do scrúduithe leighis agus síciatracha, do chóireáil agus measúnuithe agus na foirmeacha a shíniú chun pas a eisiúint.

Is féidir leanaí a shocrú i gcúram altrama ar dhá bhealach:

Go Saorálach: Tarlaíonn sé seo nuair a lorgaíonn tuismitheoir nó teaghlach cabhair ó Tusla agus/nó
Ordú Cúirte: Tarlaíonn sé seo nuair a chinneann breitheamh go bhfuil sé chun leasa an linbh a bheith socraithe faoi chúram Tusla.

Nuair atá leanbh faoi chúram altrama, déanann Tusla freagracht don leanbh a shannadh ar oibrí sóisialta. Bunaithe ar riachtanais agus cúinsí an linbh, déanfaidh Tusla cinneadh faoin gcineál altramaithe is oiriúnaí don leanbh. Tá trí chineál altramaithe ann:

Cúram altrama lae

Baineann sé seo le tuismitheoirí/cúramóirí altrama atá oilte go speisialta le cúram altrama a sholáthar do leanbh go laethúil. Tarlaíonn cúram altrama lae i mbaile an tuismitheora altrama agus filleann an leanbh ar a b(h)aile féin gach oíche. Tugann an cineál cúraim seo deis do theaghlach an linbh féin déileáil le deacrachtaí go laethúil mar a thagann siad aníos. Is í sprioc an chúraim altrama lae ná gur féidir leis an leanbh filleadh abhaile ar bhonn lánaimseartha.

Cúram altrama gearrthéarmach

Baineann sé seo le leanbh a bheith faoi chúram teaghlaigh altrama go gearrthéarmach (ó 1 sheachtain go roinnt míonna). Is í an aidhm ná go bhfillfidh an leanbh ar a t(h)eaghlach lánaimseartha faoi dheireadh na gearrthréimhse. Mar sin féin, tarlóidh sé uaireanta go bhfanfaidh an leanbh faoi chúram altrama ar feadh tréimhse níos faide.

Cúram altrama fadtéarmach

Baineann sé seo le leanbh a bheith faoi chúram teaghlaigh altrama ar feadh roinnt blianta agus d'fhéadfadh an tréimhse leanúint go dtí go mbeidh aosacht sroichte ag an leanbh.

Faoi Alt 4 den Acht um Chúram Leanaí (Leasú) 2007, is féidir leis na tuismitheoirí nó gaolta altrama iarratas a dhéanamh chun na cúirte maidir le hordú, chomh fada agus go raibh siad ag tabhairt cúraim do leanbh go leanúnach ar feadh cúig bliana ar a laghad. Tá toiliú Tusla de dhíth agus d'fhéadfadh toiliú na dtuismitheoirí nó na gcaomhnóirí a bheith de dhíth chomh maith. D'fhéadfadh an t-ordú, atá faoi réir ag coinníollacha, na cearta céanna a thabhairt do thuismitheoirí nó gaolta altrama is a bheadh ag tuismitheoirí chun cinntí a dhéanamh faoina leanaí. Beidh siad ábalta go háirithe toiliú a thabhairt do scrúduithe leighis agus síciatracha, do chóireáil agus measúnuithe agus na foirmeacha a shíniú chun pas a eisiúint.

Tar éis tréimhse ama, má éiríonn sé soiléir nach mbeidh sé indéanta an leanbh a chur ar ais chuig aige / aici thuismitheoirí breithe nó teaghlach, féadfar a chinneadh go mbeadh leas an linbh a sheirbheáil trí á ghlacadh ag an altrama tuismitheoirí.

Cúram altrama le gaolta

Tarlaíonn cúram altrama le gaolta nuair a bhíonn ball eile den teaghlach mar thuismitheoir altrama ag an leanbh. D'fhéadfadh seantuismitheoir, aintín, uncail nó deirfiúr/deartháir fásta a bheith i gceist mar shampla.

Sa chás seo, déanann Tusla gaol an linbh a mheasúnú ar an mbealach céanna le tuismitheoirí altrama eile.

Ní thógtar leanaí in Éirinn faoi chúram altrama ar an gcéad dul síos, mura measann Tusla go bhfuil an leanbh i mbaol. Sa chinneadh maidir le gaol a bheith mar thuismitheoir altrama ag an leanbh, déanfaidh Tusla cinneadh faoi cad is fearr don leanbh. Tógfaidh an measúnú riachtanais an linbh san áireamh, chomh maith le cumais agus oiriúnacht an ghaoil le bheith mar thuismitheoir altrama.

Teaghlach an linbh

Nuair a chuirtear leanbh faoi chúram altrama go laethúil, gearrthéarmach nó fadtéarmach, tá sé fíor-thábhachtach na naisc lena t(h)eaghlach féin a choinneáil. Tá tuismitheoirí an linbh féin rannpháirteach chomh fada agus is féidir agus coinnítear ar an eolas iad i gcónaí maidir le leas an linbh. Feicfidh an leanbh a t(h)eaghlach an oiread agus is féidir, agus cé go bhféadfadh sé/sí cónaí (do thréimhse fadtéarmach fiú amháin) le teaghlach eile, coinneoidh an leanbh a c(h)éannacht agus a (h)ainm féin.

Cén sórt duine atá in ann a bheith mar chúrámóir altrama?

Is féidir le duine nó teaghlach ar bith iarratas a dhéanamh chuig Tusla le bheith measúnaithe mar thuismitheoir altrama nó teaghlach altrama. Ní chaithfidh tú a bheith pósta in Éirinn le bheith mar thuismitheoir altrama. D'fhéadfadh gur duine singil, lánúin neamhphóstalánúin chomhghnéis a bheadh i gceist. Caithfidh tú a bheith ábalta cóiríocht leormhaith agus oiriúnach a sholáthar don leanbh altrama. Déanann Tusla oibrí sóisialta a shannadh leis an measúnú oiriúnachta a chomhlíonadh. Bíonn cruinnithe le gach duine den teaghlach (an/na tuismitheoir(í) altrama go háirithe) thar roinnt míonna i gceist sna measúnuithe seo. Beidh teastais, imréiteach an Gharda Síochána agus scrúduithe dochtúra de dhíth mar chuid den phróiseas chomh maith. Déantar gach iarracht a chinntiú go bhfuil na daoine sin a roghnaítear mar chúramóirí agus teaghlaigh altrama oiriúnach.

Rialacha

Is féidir daoine óga suas go dtí 18 bliana d'aois a altramú.

Is féidir le duine nó teaghlach ar bith iarratas a dhéanamh chuig Tusla le bheith measúnaithe mar thuismitheoir altrama nó teaghlach altrama. Beidh teastais, imréiteach an Gharda Síochána agus scrúduithe dochtúra de dhíth mar chuid den phróiseas chomh maith.

Nuair atá cinneadh á dhéanamh faoi oiriúnacht mar chúramóir altrama, déantar gach iarracht a chinntiú go bhfuil na daoine sin a roghnaítear oiriúnach. I mbeagán focal, déantar an cinneadh chun leanbh a shocrú le cúramóir altrama áirithe bunaithe ar an leanbh aonair agus a gcuid riachtanais, agus déantar gach cás a bhreithniú ar a thuillteanais féin.

Is féidir leat tuilleadh eolais a fháil ar an láithreán gréasáin an Tusla.

Rataí

Íocann Tusla bunliúntas cothabhála le tuismitheoirí agus teaghlaigh altrama agus cuireann siad struchtúir thacaíochta láidre ar fáil chun cuidiú leis an leanbh, leis an gcúramóir agus leis an teaghlach don téarma altrama. Soláthraíonn Tusla oiliúint don chúramóir nó teaghlach chomh maith, teagmháil leanúnach le hoibrithe sóisialta, agus árachas agus cárta leighis don leanbh atá faoi chúram. Tá liúntais atá iníoctha le leanaí i socrúcháin cúraim altrama mar a leanas:

Aois an linbh An ráta seachtainiúil
Faoi 12 bliana d'aois €325 in aghaidh an linbh
Os cionn 12 bliana d'aois €352 in aghaidh an linbh

D'fhéadfaí liúntas a íoc do dhaoine óga idir 18-21 bliain d'aois atá ag fágáil cúraim nó atá fós faoi oiliúint nó in oideachas. Tá raon tacaíochtaí eile ar fáil do gach duine óg atá ag fágáil cúraim cé acu an bhfuil siad in oideachas nó faoi oiliúint nó nach bhfuil. Is féidir leat tuilleadh eolais a fháil ar an Liúntas Iarchúraim Caighdeánaithe (pdf) ar láithreán gréasáin an Tusla.

Ní gá an tástáil acmhainne d'íocaíochtaí leasa shóisialaigh a chur san áireamh liúntais chothú cúraim ó Tusla agus nach bhfuil siad inchánach. Féadfaidh Méadú i leith Leanbh Cáilithe a bheith iníoctha chomh maith.

Sochar Linbh

Braitheann íocaíocht sochar linbh do thuismitheoir altrama ar cibé acu an bhfuil an páiste curtha i gcúram ar bhonn deonach nó mar gheall ar ordú cúraim:

  • Nuair a chuirtear an leanbh faoi chúram go deonach agus nár thréig an mháthair é/í agus go bhfuil sí ag cabhrú le cothabháil an linbh, d'fhéadfaí go leanfar le sochar linbh a íoc leis an máthair don chéad sé mhí a bhfuil an leanbh i gcúram altrama agus go n-aistreofar é don tuismitheoir altrama ón seachtó mí ar aghaidh.
  • Nuair atá leanbh curtha faoi chúram altrama agus nach bhfuil an mháthair bhreithe ag cabhrú le cothabháil an linbh, íoctar an sochar linbh leis an tuismitheoir altrama ón mhí i ndiaidh don leanbh a bheith curtha faoina chúram.
  • I gcás go bhfuil leanbh curtha faoi chúram mar gheall ar ordú cúirte, íoctar an sochar linbh leis an tuismitheoir altrama ón mhí i ndiaidh don leanbh a bheith curtha faoina chúram.

Ba chóir do thuismitheoirí altrama a n-éileamh ar shochar linbh a chur isteach láithreach i ndiaidh do leanbh a bheith curtha faoina gcúram.

Conas iarratas a dhéanamh

Má tá suim agat in altramú agus gur mhaith leat baile a thairiscint do leanbh, ba chóir duit teagmháil a dhéanamh leis an tseirbhís altrama Tusla.

Is eagraíocht dheonach é Cumann Cúram Altrama na hÉireann atá ag obair le Tusla mórthimpeall na hÉireann, chun altramú a chur chun cinn mar an rogha is fearr do leanaí nach féidir leo cónaí lena dteaghlach féin. Cuireann an Cumann comhairle, eolas agus tacaíocht ar fáil do chúramóirí altrama, tríd an líonra de 29 brainse áitiúil atá acu ar fud na tíre. Ina theannta sin, tá paca eolais foilsithe ag an gCumann do dhaoine a bhfuil suim acu in altramú.

Cá háit a ndéanfaidh mé iarratas

Tusla - An Ghníomhaireacht um Leanaí agus an Teaghlach

Brunel Tógála
Heuston Ráithe Theas
Baile Átha Cliath 8
Éire

Teil:(01) 771 8500
Láithreán Gréasáin: http://www.tusla.ie/
R-phost: info@tusla.ie

Cumann Cúram Altrama na hÉireann,

Aonad 23
Faiche an bhaile
Sráidbhaile Thamhlachta
Baile Átha Cliath 24
Éire

Teil:(01) 459 9474
Facs:(01) 462 8014
Láithreán Gréasáin: http://www.ifca.ie
R-phost: info@ifca.ie

Page edited: 9 August 2017